კოლხი მედეა - ქალი, რომლის სახელიც დაერქვა სამკურნალო საქმეს - მედიცინას
ბერძნული მითების მიხედვით, მედეა კოლხეთის მეფის, აიეტის, ასული და ჰელიოსის შვილთაშვილი იყო — სახელგანთქმული მკურნალი, რომლის სახელსაც სამკურნალო საქმე, მედიცინა, უკავშირდება. სტატიაში ასევე წარმოდგენილია მედეას ამსახველი ხელოვნების ნიმუშები — ანტიკური ამფორიდან ბათუმის ძეგლამდე.
ბერძნული მითების თანახმად, კოლხი მედეა იყო დიადი კოლხეთის სამეფოს მეფის, აიეტის (ბერძ. არწივი) ქალიშვილი. კირკეს ძმისშვილი. მზის ღმერთის - ჰელიოსის შვილთაშვილი. ცნობილია, როგორც ერთ-ერთი უდიდესი ჯადოქარი და მკურნალი. ხოლო მკვლევარები მის მიერ ჩადენილ ყველა "სასწაულს" მიაწერენ სხვადასხვა სამედიცინო მანიპულაციას, რომელიც მაშინ უცხო იყო ძველი ბერძნებისთვის, ამიტომ ჯადოქრობად ეჩვენებოდათ, მაგრამ მედეა მხოლოდ მკურნალი არ ყოფილა, უფრო მეტიც შეეძლო: "ქალღმერთმა ჰეკატემ შესანიშნავად ასწავლა ჯადოსნური წამლების შემზადება იმ ბალახთაგან, რომელთაც მიწა და ანკარა წყალი ზრდის. ამ სასწაულებრივი წამლებით, გრძნეული ასული ადვილად აწყნარებს შმაგი ცეცხლის ალს, აჩერებს ხმაურით მორაკრაკე მდინარეებს და გზას უხლართავს ვარსკვლავებსა და წმინდა მთვარეს." წერს ძველი ბერძენი მწერალი აპოლონიოს როდოსელი "არგონავტიკა"-ში. ამ ცნობის მიხედვით მედეას შესაძლებლობები მედიცინის ფარგლებს სცდება, თუმცა ამ კონკრეტული რიტუალების დეტალები ნაწარმოებში აღწერილი არ არის.
სამაგიეროდ, აღწერილია, თუ როგორ ასრულებს მედეა სხვა მაგიურ რიტუალებს, ერთ-ერთია მაგალითად ის, რომ სანამ ის "ჯადოსნური" წამლის მოსამზადებლად შესაბამის ბალახეულობას შეაგროვებდა, განბანვის რიტუალს ასრულებდა:
"შავი ტანსაცმლით მორთულმა მედეამ ამ მცენარის წვენი უკუნ ღამეში, კასპიურ ნიჟარაში მოაგროვა, ჯადოსნური მიზნებისთვის. სანამ ამას იზამდა, გრძნეულმა ქალწულმა შვიდგზის განიბანა სხეული დაუშრეტელ წყალში, და შვიდგზის მოუწოდა ბავშვების აღმზრდელ ბრიმას (ჰეკატეს)" (აპ. როდოსელი. "არგონავტიკა") განაგრძეთ კითხვა...
ეს მოვლენები ვითარდებოდა დაახლოებით ძვ.წ. მე-13 - მე-12 საუკუნეებში, დღევანდელი დღიდან 33 საუკუნის წინ. კოლხეთის სამეფო და მისი მრავალი ტომი ისე ყვაოდა მთელ დასავლეთ საქართველოს და დღევანდელი თურქეთის შავიზღვისპირეთის, ისტორიული ტაო-კლარჯეთისა და ლაზეთის ვრცელ ტერიტორიებზე, რომ მასზე მსოფლიოში ლეგენდები იქმნებოდა, ხოლო მისი ცოდნა და ტექნოლოგიური წინსვლა მაშინდელი მსოფლიოს სხვა ხალხებთან შედარებით იმდენად დიდი იყო, რომ ძველმა ბერძნებმა დაწერეს "არგონავტიკა", რომელიც ბევრი უცხოელი და ქართველი მკვლევარის აზრით ჰიპერბოლიბურად აღწერს რეალურად მომხდარ ისტორიულ მოვლენებს. თავად "ოქროს საწმისი" კი არ არის მდინარიდან ცხვრის ტყავით ოქროს მოპოვების ტექნოლოგია, არამედ ეს არის კვირბებზე, იგივე ცხვრის ტყავებზე დაწერილი უძველესი ცოდნა, ენციკლოპედია თუ შესაძლოა მთელი ბიბლიოთეკაც, სადაც მედიცინის, საზღვაო გზების და მთელი მაშინდელი სამყაროს მოწინავე სამეცნიერო ცოდნა იყო შეკრებილი. სწორედ ამის გატაცებაზეა საუბარი და არა რეალური "ცხვრის ტყავის" მოტაცებაზე. კოლხური სამედიცინო ცოდნა მედეამ დასავლეთში გაავრცელა და სწორედ ამიტომ ეწოდება სამკურნალო საქმეს მედიცინა, სახელ მედეადან გამომდინარე.
მედეა მსოფლიო ხელოვნებაში
აქვე მინდა წარმოგიდგინოთ მსოფლიოში შექმნილი ხელოვნების უძველესი და შედარებით გვიანდელი ნიმუშები, არგონავტებისა და კოლხი მედეას თემაზე. აუცილებლად აღსანიშნავია ის, რომ ბერძნული პირველწყაროების მიხედვით, მათ შორის უძველესი არგონავტიკის მიხედვით მედეა არ კლავს თავის შვილებს. ეს შემდგომ პერიოდში იქნა დამატებული მიზოგონი, ქალთმოძულე ტრაგიკოსის - ევრიპიდეს (ძვ.წ. 480 - 406 წწ.) მიერ:
ძვ.წ. 330 წლით დათარიღებული ამფორა, რომელზეც გამოსახულია სცენა, თუ როგორ კლავს მედეა თავის შვილებს (რაც ვიმეორებთ, რომ არ შეესაბამება ორიგინალ ვერსიას და არის დამატებული ევრიპიდეს მიერ)
კრებული „საქართველო“ · კატეგორია რედაქციული დაჯგუფებაა.








































