|
საინტერესო დისკუსიაა ფსიქოლოგების. თანამედროვეობა და ქართული ფსიქოტიპის შესახებ
--------------------------------------------------------------------------------
PRoblema
es rubrika Ria iqneba Cveni sazogadoebis problemebze sasaubrod. SevecdebiT, farda avxadoT yvela e.w. dafarul Temasa Tu movlenas, radgan mogexsenebaT: `araferia dafaruli, rom ar gacxaddes~.
erT-erT problemaze sasaubrod moviwvieT fsiqologebi: nana CaCua, levan SatberaSvili da qeTevan mayaSvili.
`ifrinda~ - bolo dros bevrs gauCnda ganwyoba da Sesabamisad, xSirad gaigonebdiT frazebs, romliTac es ganwyoba gamoixateboda: `davdgeT erTad, raTa mTelma msofliom dainaxos, rom saqarTvelo erTiania~ (moqalaqe); `yvelam dainaxos, rom gviyvars samSoblo~ (moqalaqe); `maRalCinosanTa vizitiT msoflio dainaxavs, rom Cven martoni ar varT~ (v. avaliani); `yvelas gveSinia, (jaWvSi) vinc aq vdgavarT, magram vaCvenebT - TiTqos ar gveSinia~ (n. bregvaZe); `arakeTilmosurneebis sawyenad, kidev erTxel vaCvenoT moTmineba~ (m. saakaSvili); `am patara biWma (daWrili goreli biWi) kargad unda iswavlos rusebis jinaze~ (koba xabazi). gamodis, saqarTveloSi vaSenebT, vangrevT, gvixaria Tu vglovobT, erTi sityviT, vcxovrobT, magram yovelTvis sxvis dasanaxad. rogor aixsneba es ganwyoba fsiqologebis enaze?
n. CaCua: qarTuli eTnosis bunebis maxasiaTebelia_artistizmi. amitom, roca raRacas vakeTebT, TavisTavad gvinda, rom dainaxos sxvam. es patara, mcirerixcovani eTnosis fsiqologiuri mdgomareobaa - radgan patara var, mWirdeba, rom daminaxon. artistizmisa da mcirericxovnebis garda, qarTuli eTnosis maxasiaTebel Tvisebas emateba fenomeni, romelic SesaniSnavad devs xalxur leqsSi: `rac mtrobas daungrevia, siyvaruls uSenebia~.
qarTveli bunebiT zarmacia im geografiuli viTarebis gamo, romelSic mas uwevs yofna ara rogorc mompovebels, aramed, rogorc momxmarebels. iseT bunebriv pirobebSi, roca uxvadaa wyali, sakvebi da poeturi esTetika da Sen, xar am geografiuli sivrcis mflobeli, cxadia, Segepareba sizarmace. arada, cnobili faqtia, rom adamianis fsiqikur ganviTarebas iwvevs georafiuli garemosa da istoriuli procesebis sirTule. diax, qarTvelebs hqondaT ufro metad istoriuli procesebis sirTule, vidre geografiulis. Tu geografiuli viTreba sizarmacis safuZvels qmnida, samagierod, eris macocxlebeli da energiis momtani yovelTvis iyo is, rom viRacas surda misi dapyroba SesaniSnavi bunebrivi pirobebis gamo. ase iyo yovelTvis da asea dResac. swored aq Cndeba_`rac mtrobas daungrevia - siyvaruls uSenebia~. qarTvelebs mteri gvinda, rom siyvaruli gavigoT. amitom, rodesac Cven wminda racionSi ar gvaqvs moqceuli SemoqmedobiTobis impulsi, roca Cven, racionalurad ver vxedavT adamianis anu, Cvens daniSnulebas am samyaroSi, roca racionalurad ver moviazrebT msoflio politikur sivrces da am sivrceSi saqarTvelos adgils, CavediT im qveda instinqtebSi, romelic Cveni biologiuri arsebobis safuZvelia. es aris ra? gvinda mteri. mtroba daaqcevs da mere siyvaruli gvinda raTa, vaSenoT. amave dros is artistizmi, "dagvinaxeT ra Zlierebi varT." es aris qarTul xasiaTSi da ara imitom, rom qarTuli xasiaTi cudia an kargi, ubralod, aseT viTarebaSi Camoyalibda. 21-e saukuneSi Cven davkargeT sityva da sityvis Zalis SegrZneba. es xdeba saqarTveloSi, sadac sityva aris is fenomeni, ramac pirvelyofili instiqturi mocemulobidan amogviyvana `vefxistyaosniT~, amogviyvana mixeil javaxiSviliTa da galaktioniT. ai, es davkargeT. amaze, rom gvefiqra, rusul politikas ar mivayolebdiT rus xalxs, ar mivayolebdiT istoriul urTierTobas da ar gveqneboda aseTi TviTSeuracxmyofeli da TviTgamanadgurebeli sityvebi ruseTis mimarT. am dros gamosavlis Ziebisas, araCveulebrivi gamonaTqvami magondeba bibliidan - Wkviani sxvis Secdomebze swavlobs, suleli ki_Tavisaze. dRes mesame kategoriac daemata - briyvi, romelic arc sxvis Secdomebze swavlobs da arc, sakuTars iTvaliswinebs.
l. SatberaSvili: SeiZleba iTqvas, rom erTis mxriv xasiaTSi gvaqvs eqspresiuloba - Cveneba-danaxvebis Tviseba. uxeSad Tu vityvi, isteriulebi varT da danaxveba gviyvars sajarod. vTvliT, rom rasac xalxi xedavs, ufro STambeWdavi unda iyos. meore mxarea is, Tu rogor vamuSavebT amas wminda teqnologiurad. am TvalsazrisiT gulaxdilad unda iTqvas, rom gaTvla sworia. vgulisxmob baziss, romelsac eyrdnoba teqnologiebi an Tundac `mesijebi~. mag."davdgeT erTad", romelic TavisTavad muSaobs, rogorc gamaerTianebeli idea, erTianobis gancda. es saukeTeso saSualebaa masebis Sesakravad da xSirad gamoiyeneba. iq, sadac k. xabazi ambobs, viswavloT rusebis jinazeo, iq ki ara mgonia, teqnologiurad iyos sworad gamiznuli. is ubralod ambobs imas, rasac fiqrobs da samwuxarod, ase fiqrobs bevri qarTveli - rom raRacas izams viRacis jinaze. xolo is gzavnilebi, romelic dRes mravlad gamoiyeneba, kargad muSaobs, radgan adekvaturad aris gaTvlili masebze. sxva sakiTxia, roca adamiani absoluturad `mesijebis` samyaroSi cxovrobs, kargavs realobis SegrZnebas da misTvis virtualuria gamarjvebaca da damarcxebac. dRes SevyovndiT aseT virtualur samyaroSi Tu ara, amas dro gviCvenebs. propaganda TavisTavad Zlieri saSualeba, rom aris, es kargad icodnen Tanamedrove teqnologiebis daxvewamde jer kidev, mesame reixSi. gebelsi dResac iTvleba yvelaze did piar-menejerad. yvelam viciT, Tu ra bedi ewia mesame reixs, anda rogor daemxo bolSevizmi. Cven ra gvelodeba, amas momavali gviCvenebs. erTia is, Tu ra realobas qmni, meore ki is, rasac Rebulob. SeiZleba gegonos, rom gamarjvebuli xar da gadarCenili, sinamdvileSi ki, realoba sul sxva iyos.
q.mayaSvili _ es adamianis bunebisaTvis nacnobi da Cveulebrivi mdgomareobaa, oRond proporcias gaaCnia. zogadad fsiqologebisTvis Zalian xmarebadi terminia, cnobili fsiqologis, iungis mier damkvidrebuli_ "persona", anu Cveni garegani mxare, riTac Cven veCvenebiT sxvas. amgvari viTareba axasiaTebs, rogorc individs, ise adamianTa jgufs. amdenad, yvela adamians, Sesabamisad, adamianTa jgufs, raRac aqvs faruli, Crdilovani da aqvs is, rasac avlens, gamoaqvs Tavis Tavisa da garemos sasazRvro zonaSi. rogorc wesi, es aris is, rac mas miaCnia Tavis saukeTeso nawilad, anda, rogoradac mas unda, warmoidginos Tavi. es SesaZloa, iyos Sesatyvisi anu kongloenturi misi Sinagani mdgomareobisa, anda ar iyos. es yovelive raodenobrivia da SesaZloa TvisobriobaSic gadagviyvanos. Tu Zalian didia raodenobrivi monacemi, Tu kongloenturoba (Sesatyvisoba) imisa, rasac Cven Signidan ganvicdiT da rasac gareT vaCvenebT absoluturad ar arsebobs, anda Cven sruliad sxva rames vaCvenebT da sruliad sxva gvaqvs SigniT, individis doneze es aris fsiqikuri avadmyofobis _ nevrozis tolfasi. es ganzogaddeba sazogadoebaze da is, rom raRacas vakeTebT garegnulad da raRacas SinaganSi vinaxavT, SeiZleba vfaravT, vmalavT kidec, radgan ar mogvwons, magram ar vimCnevT, SeiZleba es TvisobrivSi gadaizardos. maSin, Cveni saqme Zalian cudad iqneba. rodesac gansxvavebis odenobaze vsaubrobT, aqac raRac aris garkveuli erTeulisTvis adapturi. gansxvavebaSi, vgulisxmob im Sida mdgomareobas, roca didia gansxvaveba garegnul formasa da Sinaarss, Sinagan mdgomareobas Soris. viRacisTvis es mdgomareoba adapturia, viRacisTvis ki piriqiT. mag. msaxiobs es profesiulad evaleba kidec. viRacisTvis mciredi gansxvavebac ki sagangaSoa, radgan is amas ganicdis, rogorc Tavis naklovan mxares. qarTvelebisTvis gansxvaveba, Sida mdgomareobasa da gare gamoxatulebas Soris, ucxo ar aris, es am eris kulturaluri monapovaria. gavixsenoT sityvebi: "stumriza", "saucxoo" anda "zala", romelic carielia, samzareuloSi ki, mTeli ojaxi cxovrobs da duRs sicocxle. stumris misaRebi, anu garegani, sxva sivrcea, xolo, Cveni Sinagani yofisa da stilis gamomxatvelia samzareulo, romelic, daxuruli sivrcea stumrisTvis, anu garegani sayarosTvis. evropaSi es ori sivrce erTiania da arcTu SemTxveviT, radgan arqiteqtura kargad gamoxatavs eris Sinagan mdgomareobas da am SemTxvevaSi, evropelebi aCveneben, gamoxataven imas, rasac ganicdian. es SesaZloa maxasiaTebelia, romlis metamorfoza unda miviRoT. an SevZlebT amas, an vera.
`ifrinda~ - Tu isev Cevni TanamedroveTa frazeologias gamoviyenebT, SevniSnavT, rom gamosavlis Zieba bevrs imgvar damokidebulebaSi upovnia, romelic Semdeg frazebSia gamoxatuli: `msoflios TvalSi gavaSiSvleT da niRabi CamovxseniT ruseTsa da mis prezidents~; `ruseTi moyveba izolaciaSi~; `sul male davinaxavT, rogor daiwyeba ruseTis daSla~; `Cven seriozulad SevaryieT ruseTis avtoriteti msoflio arenaze~; `ruseTi veRar gaxdeba msoflio savaWro organizaiis wevri~ da bolos, `Cven, davdgebiT fexze, ruseTma ikiTxos, ra eSveleba~. xom ar hgavs es, brZolis mere muStebis qnevas da ganawyenebuli bavSvis pozaSi Cadgomas?
n. CaCua: racionalizmis naklebobaze, TavSi visaubre. viciT, rom qveyanam waago da xalxmac waago. oRond, xalxma Tavisi arCevani waago. arsebobs bavSvis qceva da arsebobs mozrdili adamianis qceva. bavSvis qcevaa - `damacade, movides mamaCemi da ra giqnas~, an `me ra, ai naxe, Sen ra mogivides~. amasTan, bavSvis qcevisTvis damaxasiaTebelia pasuxismgeblobis ar aReba. adamianebi, romlebic ise msjeloben, rogorc Tqvens nimuSebSia, ar iReben aranair pasuxismgeblobas da Tu xelisuflebac imave azrzea, es igive bavSvis qcevaa. oRond, aq aris erTi `magram~, Tu am SemTxvevaSi, xelisuflebis saqcieli ar aris gamiznuli iqiTken, rom xalxi iqces bavSvad da Tu es ar devs politteqnologiaSi. is, rac gamudmebiT ismis sainformacio saSualebebSi da didi mondomebiT irwmuneba xelisufleba, seriozul gavlenas axdens xalxze da SesaZloa, am meTodiT gamiznulic aris xalxis bavSvad qceva, anu mdgomareoba, roca xalxic ar iRebs pasuxismgeblobas. xolo, xalxi, romelic ar iRebs pasuxismgeblobas Tavis Tavze, Rebulobs iseT arCevnebs, rogoric miviReT. mxolod mozrdili adamiani iRebs pasuxismgeblobas. am dros xdeba is, subieqti da obieqti erTdroulad sakuTari Tavisa. aqedan, unda amuSavdes is refleqsi, rom gaacnobiero, ra xdeba, ra moxda da ra SeiZleba moxdes. bavSvad qcevis mcdelobis miuxedavad, xalxma mainc mohkiTxa xelisuflebas. iyo erTi naklebadcnobili berZeni filosofosi, romelic erT gavlenian kacTan mivida da fexebSi Cauvarda. muxlebze damxobili, raRacas sTxovda, roca wamoayenes da aRSfoTebulebma hkiTxes - ras Svrebi, rogor Cauvardio fexebSi _ ra vqna, ra Cemi bralia, Tu mas yurebi Tavis magivrad, fexebze abiao. ai, ase fexebze gamobmuli yurebis gamo, gamovida xalxi 13 ianvars qarTvelebisTvis uCveulo yinvaSi. xelisuflebas, romelsac yurebi fexebze hqonda mibmuli, CasZaxa Tavisi moTxovnebi da mosTxova pasuxi. dRes ki, agvistos Semdeg, xalxma Tavisi protesti anegdotebiT, taqsSi da quCaSi xmamaRali laparakiT gamoxata. erTxel kidec vixumre, rogor ar aris-meTqi saqarTveloSi sityvis Tavisufleba? gaocebulebma mkiTxes_sad xedavo, taqsSi-meTqi, vupasuxe. SiSze meti sifrTxilea dRes, sifrTxilidan ki SiSi ar Cndeba.
l. SatberaSvili _ es Tavdacvis meqanizmia, romelic Zalian magonebs imas, rom viTom, Cvengan daiwyo ssrk-m daSla. es yovelTvis axasiaTebda adamians, roca is xelmocaruli rCeba da uazro Sedegamde midis. Tu ar CarTo es meqanizmi, SeiZleba seriozul fsiqologiur ryevebamdec mivides. am dros minimum, depresia iwyeba. es emarTeba individs, adamianTa jgufs da raRa Tqma unda, ersac. am dros epotineba adamiani misTvis sasurvel gadamrCen azrs. magaliTad, zogisTvis sakraluria is, rom Cven RvTismSoblis wilxvedri qveyana varT da rom amdeni marcxis Semdeg, saqarTvelo gabrwyindeba. cxadia, adamians es moswons, ijerebs, wynardeba. sinamdvileSi ki, ra moxdeba aravin icis. im momentisTvis mas unda gamarTleba imisa, rac moxda. ramdenadac ufro daxvewilia propagandistuli manqana da gvTavazobs sxvadasxva versias, miT ukeTesia, xolo, Tu am versiebis deficiti gvaqvs, adamiani TviTon eZebs gamarTlebis versiebs. Cven gvinda, rom Sedegi aucileblad kargi iyos da vijerebT, rom raRac kargi Sedegi ukve miviReT, Tundac es ar iyos adekvaturi imisa, rac realurad aris. ruseTi exla daingreva Tu ar daingreva, naklebad madardebs piradad me. exla mTavaria Cven ra mogviva. amitom vecadoT, naklebad davzaraldeT da Tu vinmes dangreva uweria, ar movyveT mis nangrevebSi.
q.mayaSvili _ es imas niSnavs, rom Cven jer kidev kulturalurad ar varT separirebuli.Zalian didi yuradReba eTmoba ekonomikur damokidebulebas Tumca, Cemi azriT amas ufro eSveleba teqnikur epoqaSi, vidre kulturuls. kuturuli kavSirebi da damokidebuloba Zalian xangrZlivia droSi. es aris adamianebis, Taobebis fsiqika da ganwyoba, es ar aris mxolod erTi adamianis kuTvnileba. bebiis ganwyoba SviliSvils gadaecema. gvaxsovs albaT, moses istoria udabnoSi 40 weli, rom atara ebraelebi. iqac, kulturalur cvlilebebTan gvqonda saqme. dResac Taobebi sWirdeba am cvlilebebs. Cven jer kidev ruseTisken viyurebiT, radgan kulturalurad kidev varT mibmuli da daqvemdebarebuli maTze. dRes, rom gvwyins maTgan, esec daqvemdebarebulobaa, radgan zedmetad sensiturebi varT im"ufrosi Zmis" mimarT, romelic cudad mogveqca. ai aqedan Tavis daRweva rogor moxerxdeba, CemTvis ucnobia. kulturuli kavSirebis gawyvetis gamo, qarTvelebisTvis da maT Soris, CemTvisac, ucnobia, dRevandeli ruseTis kulturaluri potenciali, magram Tavis droze is, sakmaod didi iyo da swored amitom kulturis mimReblobac swori pozicia iyo. raRacnairad kargad Seerwya qarTuli kultura rusuls, radgan is kultura iyo faseuli, maT hqondaT mimRebloba da ratomac ara. asimilaturi tendencia iyo Zalian didi. qarTvels kide ra unda, oRond dainaxon da daafason. ruseTi Cven namdvilad gvxedavda, SeiZleba arasworad meqceoda, magram namdvilad mxedavda. ai exla, evropa rogor dagvinaxavs... Tumca evropa ufro dagvinaxavs, amerika rogor dagvinaxavs ai es aris mniSvnelovani da kritikuli imisaTvis, rom gairkves saqarTvelos kulturuli orientacia.
`ifrinda~ - qarTvelis rogori fsiqotipi miviReT? aris Tu ara, dRevandeli qarTveli is, rasac velodiT, anda iseTi, rogoric gvegona, rom viyaviT?
n.CaCua _ vfiqrob dRes arsebuli fsiqotipi sulac ar aris gaidialebuli, is dRevandelobis adeqvaturia. yvela xalxSi SexvdebiT Sexedulebisa da azrTa sxvadasxvaobas. erT kacs Tu moisyidi, meores vera, erTs Tu daajereb an SeaSineb, meores vera. amgvari mcdelobiT araferi akldeba kritikul cnobierebas. ufro metic, xalxis SigTavsSi, xalxis gulis gulSi Zala, romelsac sicocxlis impulsi gaaCnia, im dros elodeba, roca mas SeeZleba imoqmedos. es Tviseba qarTvel xalxs gaaCnia da es aris swored sicocxlisunarianobis lakmusis qaRaldi. naxeT, swored dRevandelma fsiqotipma araviTar SemTxvevaSi ar miiRo erosi kiwmariSvilis "aRsareba", arc nino burjanaZis "aRsareba" miiRo da yvelam vnaxeT, rom is pirovnebebi, romlebic fsevdoopoziciis saxiT sxedan parlamentSi, erTxelac, rom gamoCndebian tk "kavkasiis" eTerSi, ra teqstebs agzavnis xalxi. vin arian isini? es aris_qarTuli cnobiereba. isini, Sinaganad ar patioben imas, rom maTi kompromisuli nabijiT am parlaments legitimurobis saSualeba mieca, isini sityva_"opoziciis" gaufasurebas ar patioben. bevri politikosia saqarTveloSi iseTi, romelsac gaucnobiereblad undobloba aqvs gamocxadebuli.
l.SatberaSvili _ me vfiqrob, rom Cven jer kidev am fsiqotipis miRebis procesSi varT. kulturuli revolucia udavod moxda da mkveTrad Seicvala RirebulebaTa sistemebi. es gansakuTrebiT kargad Cans iumoris magaliTze. Tu SevxedavT raze icinian qarTvelebi dRes da raze icinodnen adre, aRmovaCenT, rom udavod qarTuli fsiqotipi Seicvala Tumca, piradad me, adrindel iumorze ufro mecineba, vidre exlandelze. jer ar mosula is dro, roca saboloo Sedegebze SeiZleba saubari. aq aris kidev sxva faqtoric: Taobebi icvlebian da icvleba Rirebulebebic. es ar niSnavs imas, rom rac modis, imaze uaresia, rac iyo. ubralod Cven yvelas mogvwons is, sadac da raSic gavizardeT. amas dRes obieqturad veravin gansjis, amas sxva gansjis albaT 50 wlis Semdeg.
q.mayaSvili _ erTi struqtura irRveva da meore jer ar aris Camoyalibebuli. me vfiqrob, rom Cven exla varT difuziis procesSi. Cven xom amdeni fsiqotravmebisgan mniSvnelovnad Segverya Zveli sayrdenebi. am mdgomareobaSia mosaxleobis umravlesoba. uaxlesi warsulis movlenebma mosaxleobis didi nawili Sokur mdgomareobaSi Caagdo. sazogadoebas, bolodroindeli dartymebiT miRebulma Sokurma mdgomareobam gamoacala Zveli sayrdenebi. amitomac, man swored exla da ara aqamde, gaacnobiera, radgan manamde mibmuli iyo Zvel, kulturalur sivrces. ra moxdeba SemdgomSi, rogor Seuwyobs xels politikuri procesebi axali kulturaluri nakadis gavlenis organizebas? es Zalze mniSvnelovania. politikaSi SeiZleba mokle droSi SeTanxmebis miRweva xolo kulturaTa Soris mimRebloba, Zalzed rTuli procesia da aravin icis ramden xans gagrZeldeba difuzuri mdgomareoba?
წყაროhttp://iprinda.com/PRoblema.htm
არ ვიცი რატომ ხდებ ასე, რომ ძირითად წყაროში მასალა ქართული შრიფტითაა დაწერილი და კოპი-პეისტით გადმოყვანის შემდეგ, ტექსტი გადმოდის ლათინური შრიფტით.
|