|
აზნაურთა გვარების წარმომავლობა (ყ)
ყავრიშვილი (კახეთის სამეფო აზნაურნი)
ყარინ არის აზრუმის ქვეყანა და მუნიდგან არიან მოსულნი და ყარინიდგან მოსულთა მიიღეს ყავრიშვილობა. ყაითმაზაშვილი (საყაფლანიშვილო აზნაურნი, ანუ რომელსაცა ჰფლობენ ორბელიანნი)
ყანჩაელი (საამილახრო აზნაურნი)
ამათნი წინა-პარნი იყვნენ ძველად დროსა სომეხთა მეფისა ლეონისასა, რომელსა აქვდა ციხეი ყანჩუა ანუ კანჩა ეფრატის მდინარის მხარეს, ზეითუნის ქალაქის მახლობლად და ამათნი წინა-პარნი იყვნენ მცველნი ციხისა მის წელსა 1277-სა და უკანასკნელ ციხეი ესე უბოძა მეფემან თავადსა თვისსა ოშანს სიმხნისა და ძლევა შემოსისათვის ჯილდოდ თურქთა ზედა. ხოლო უკანასკნელ ამა მეციხოვნე შთამომავლობათაგანნი მოვიდნენ ქართლს დროსა ბაგრატისასა წელსა 1619-სა და მიიღო მეფემან აზნაურად და დაესახლნენ ქართლსა შინა და მუნიდგან ადგილის გამო მიიღეს გვარად ყანჩაელობა და არიან მოხსენებულ ტრაკტატსა შინა სოფელსა, რომელსა აწ ეწოდების ყანჩაეთი ამათ გამო. ხოლო აწ მოსახლეობენ ქართლში.
შენიშვნა, სხვა ვარიანტი: აზნაური ყანჩელი, სახელი ყანჩა ოსეთსა შინა. ესე მოვიდა ყანჩა ჩერქეზთაგან აზნაურად წოდებული, და დაეშენნა პირველ ქსანსა ზედა ადგილსა, რომელსა ეწოდა ყანჩაეთი. ამის გამო ეწოდა გვარსა მისსა ყანჩელი დროსა ბაგრატისასა 1619 წ.
ყარაასანაშვილი (თავადის სომეხთ მელიქის ადგილთა შინა აზნაურნი)
ყარა ასან იყო თურქთაგანი აღალარი ძველად დაშთომილი. ესენი დაშთნენ ჟამთა თურქთა განდევნისა სომხითით და ამისნი გვარნი იწოდებიან ყარა ასანის შვიილებად მამეულთ სახელისა გამო და არიან აზნაურნი.
ყარაგოზაშვილი (სამეფო აზნაურნი ქართლისანი)
ამათნი წინა-პარნი იყვნენ განჯისა ქეთხუდანი და მერე დროსა მეფისა ირაკლისა პირველისასა და თემურაზისასა მიიღეს 1559 წ. თხოვნითა განჯის მთავრისა ქალბანიხანისათა აზნაურთა რიცხვთა შორის ყარაგოზ სახელით (ქართულებ შავ-თვალა) და შვილნი მისნი იწოდებიან ყარაგოზის შვილებად და არიან აზნაურნი მცირენი ტრაკტატსა შინა მოხსენებულნი.
ყიფიანი (აზნაურნი საბარათისშვილოს ადგილისანი)
ამათნი წინა-პარნი არიან მოსრულნი სვანეთიდგან, რომელნიც დაშთენ პირველ მურვან ყრუს მხედრობათაგანნი ყიფთი სვანსა შინა ტყვეთ, რომელნიცა მეფეთაგან მიღებულ იქმნენ თავადად და არიან აწცა სვანეთსა შინა ყიფიანნი მექონნი მამულისა. ხოლო რომელნიმე ამათგანნი წარვიდნენ ახალ-ციხეს და გათათრდენ მუნ. ხოლო რომელნიმე მოვიდნენ აბაშიძეებთა თანა და რომელნიმე დასახლდენ სომხითსა შინა ვახტანგ მეფის დროს 1711 წ. აზნაურად მიღებულნი და არიან ძველადვე გვარი ამათნი ნაცნობნი მეფეთაგან და სცხოვრებენ რომელნიმე იმერეთსა შინაცა, და არიან ესენიცა მოხსენებულ ტრაკტატსა შინა.
ყიფიანი (სააბაშიოს ადგილის აზნაურნი)
ამათ წინა-პარნი იყვნენ ძველადვე ყიფთაგანნი, რომელნიცა დაშთა დროსა არჩილ მეფისასა იმერეთს, ოდეს მოვიდა მურვან ყრუ, წელსა ქრისტეს აქეთ 669 და ოდეს აბაშიძეები მოვიდნენ ქართლს, ესენიც გარდმოყვნენ და მიუბოძა მეფემან ვახტანგ სურამის კერძოდ მამული და არიან მუნიდგან მცხოვრებნი ქართლში და მოხსენებულ ტრაკტატსა შინა, ამათნი გვარნი რომელნიმე სახლობენ სვანეთსა, ახალციხეს, იმერეთს და ქართლში.
ყოდალაშვილი (კახეთის სამეფო აზნაურნი)
კოდავით არის ქვეყანა, ანუ ყოდალით თათრის ენითა. ესე ადგილი არის ერევნის მხარეს, რომელიც იყო სანადირო ადგილი სომეხთ მეფისა და ყოდალელს ვისმე ებარა ესე ადგილი. იმა ადგილთა ზედამხედი წელსა 368-სა არშაკ მეფისა დროსა. ამათნი გვარნი შემდგომად სომეხთა მეფისა მოვიდნენე კახეთსა და მიიღო მეფემან აზნაურად ყოდალაშვილად.
ყოვარიშვილი (საკათოლიკოზო აზნაურნი)
ამათნი წინა-პარნი იყვნენ იმერეთის აზნაურნი, ყრუაშვილებად ხმობილნი და ამათგანნი ვინმე მოვიდა ქართლსა შინა და დაესახლა და მისცეს გვარივე ყრუაშვილობისა, გარნა ენისა ცვლილებით უწოდნენ ყოვარიშვილებად და გაუგვარდათ ესე. ხოლო აწ რომელნიმე სახლობენ ქართლში და რომელნიმე იმერეთს და ესენიცა ცნობილნი იყვნენ აზნაურად ვახტანგ მეფისა დროსავე 1702 წ. და არიან ტრაკტატსა შინაც მოხსენებულ. ყოინაძე (საყაფლანიშვილო აზნაურნი, ანუ რომელსაცა ჰფლობენ ორბელიანნი).
ყორღანაშვილი (სამეფო აზნაურნი ქართლისანი)
ამათნი წინა-პარნი არიან თურქმანთა სომეხთა გვარისანი, რომელნიც პირველ იყო ყორღან აღად წოდებული, რომელიცა დროსა ლანგ თემურისასა მოვიდა და დაეშენენ სომხითსა შინა. ამათთა შვილთა მიიღეს აზნაურობისა ხარისხი და გვარად ყორღანაშვილობა, რომელნიცა ჰსჩნდენ დროსა მეფისა ალექსანდრესასა აზნაურადვე მიღებულნი წელსა 1415-სა ხოლო უკანასკნელნი ამათნი გვართაგანნი, რომელნიცა ორგულობისა გამო მეფისა გარდაყრილ იქმნენ გელიყარა კლდესა ზედა ადგილსა წოდებულსა და არიან ესენიცა მეორისა ხარისხისა აზნაურად და მექონნი მამულთა სომხითსა შინა. აწ არიან რამოდენიმე სახლად განყოფილნი: 1) ოსეფას შვილები, 2) გაბრიელის შვილები, 3) დავითის შვილები და სხვანი.
|