რუსეთმა მთელი მსოფლიო გამოიწვია
რუსეთმა მთელი მსოფლიო გამოიწვია
[თამთა ქარჩავა. ”რეზონანსი”]მიუხედავად იმისა, რომ უკვე არსებობს ხელმოწერილი დოკუმენტი, რუსული საოკუპაციო ჯარები საქართველოს ტერიტორიაზე რჩებიან და მოროდიორობას განაგრძობენ. უმძიმესი ვითარებაა ცხინვალში, მოსახლეობას არა აქვს ელექტროენეგრგია და წყალი. რატომ არ ტოვებენ რუსი ოკუპანტები საქართველოს, რა ვითარებაა კონფლიქტის ზონაში და რამ განაპირობა რუსეთის ჯარის ასეთი საქციელი? ამ და სხვა საკითხებთან დაკავშირებით “მთელი კვირა”გათავაზობთ ინტერვიუს კავკასიის საკითხებში ექსპერტთან, მამუკაარეშიძესთან.
ბატონო მამუკა, რა დოკუმენტს მოაწერა ხელი მიხეილ სააკაშვილმა?
- ხელი მოაწერა რუსეთის ჯარების გაყვანას. ეს არის საოკუპაციო ჯარი და ეს რუსებმა ძალიან კარგად იციან.
როგორ ფიქრობთ, რატომ არ გადიან ამ დრომდე?
- იმიტომ, რომ შესაბამისი ბრძანება არა აქვთ მიღებული მოსკოვიდან. თუ რატომ, ეს ჩემთვის რთული სათქმელია.
თქვენი აზრით, რამ განაპირობა რუსეთის ჯარის ასეთი საქციელი?
- ეს განაპირობა რამდენიმე ფაქტორებმა. არის გლობალური საკითხები და პირადი ზიზღი. გლობალურ საკითხებს რაც შეეხება, რასაკვირველია, რუსეთს უნდა, საკუთარი ძალის დემონსტრირება მოახდინოს ევროპისა და დასავლეთისათვის. ასევე დსთ-ს ქვეყნებისათვის, რომლებიც შეიძლება მომავალში არასწორად გაფაჩუნდნენ. გარდა ამისა, მას სურს, დაარწმუნოს დასავლეთი, რომ სამხრეთ კავკასია მისია და ნებისმიერი ეკონომიკური თუ საინვესტიციო პროექტი მის გარეშე არ უნდა განხორციელდეს. რაც შეეხება პირად საკითხებს, პუტინის დამოკიდებულება უაღრესად აგრესიულია სააკაშვილის მიმართ.
რუსული პოლიტელიტის ზოგიერთი წარმომადგენელი არ მალავდა ჩვენთან საუბარში, რომ იმდენად ცუდი პირადი ურთიერთობა აქვს, ზოგ შემთხვევაში ვლადიმერ პუტინი წონასწორობასაც ვერ იცავსო. კულუარულად ვიცით, რომ როდესაც საფრანგეთის პრეზიდენტი პეკინში ელაპარაკებოდა პუტინს საქართველოში მიმდინარე მოვლენებზე, პუტინი ერთსა და იგივე სიტყვას იმეორებდა, ისინი უნდა დაისაჯონო. აქ გულისხმობდა, პირველ რიგში, პოლიტელიტას. სხვას არაფერს ამბობდა. რამოდენიმე დარეკვის შემდეგ პუტინმა სარკოზს ყურმილიც კი დაუკიდა. ეს მანამდე იყო, ვიდრე სარკოზი ასე აქტიურად ჩაერეობა ამ კონფლიქტში. ამასთან, აქ არის რუსი სამხედროების გამწარების საკითხი.
რუსმა სამხედროებმა საკმაოდ დიდი დანაკარგი ნახეს ამბრძოლაში. თავი დავანებოთ დანაკარგს, აბსოლუტურად სამარცხვინოდდა თავის მომჭრელად ქართულმა კომანდოსებმა 58-ე არმიის სარდალს შტაბი გაუნადგურეს, მერე თავად სარდალი დაჭრეს და ფეხით გარბოდა ბრძოლის ველიდან, ისე, რომ მისმა დაცვამაც კი მიატოვა. ეს არის სამაგიეროს გადახდის მომენტი. რუსეთის ჯარის ხელმძღვანელობა ჩეჩნეთის პირველი ომის შემდეგ ასე არავის დაუმცირებია. რაც შეეხება სარდლობას, ასე მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ არავის დაუმცირებია. ამან გამოიწვია განსაკუთრებული გაღიზიანება. როცა ეს სამხედროები ჩვენს მოქალაქეებს ამცირებდნენ და აწამებდნენ, იმეორებდნენ, ხან პრეზიდენტის გამო ვაკეთებთო, ხან ამბობდნენ, ჩვენი ხელმძღვანელობის გამო ვაკეთებთო.
მიუხედავად იმისა, რომ ამ დოკუმენტს ხელი მოაწერეს ორივე ქვეყნის პრეზიდენტებმა, სამხედრო ძალები არ გადიან. როგორ ფიქრობთ, რატომ არ გადიან?
- გორიდან არ გასულან. სურთ, მთელს მსოფლიოს ახვეწნინონ. რუსეთს წუთიერად მომგებიანი მდგომარეობა აქვს. ის არის გამარჯვებული და ისეთ პოზაში დგას, როდესაც მსოფლიომ მას უნდა ეხვეწოს. ეს არის დღევანდელი რუსეთის აბსოლუტური გამარჯვება, მაგრამ არაა ხვალინდელი გამარჯვება. მისი არგასვლის ერთ-ერთი მიზეზი ისიც არის, რომ რუსეთს უნდა, ქართველებზე ადრე შეაგროვოს ქართველების დანაშაულების დამამტკიცებელი საბუთები და გააგზავნოს შესაბამის ინსტანციებში.
თქვენი ინფორმაციით, დღეს რა ვითარებაა კონფლიქტისზონაში?
- უმძიმესი ვითარებაა. ცხინვალში ხალხი არისგამწარებული, რადგან ბევრი ოსია დახოცილი. ჰუმან რაიტს უოჩისდასკვნა 44 კაცთან დაკავშირებით სწორი არაა. 44 კაცის გვამიმიიყვანეს საავადმყოფოში. არავინ იცის, რამდენია ნანგრევებში ჩარჩენილი. გამწარებულია მოსახლეობა და ამის გამო განსაკუთრებული სისასტიკით ექცევიან ჩვენს ტყვეებს. “სამხრეთ ოსეთის” დე-ფაქტო ხელისუფლების ბრძანებით, ნადგურდება ყველა ქართული სოფელი.
რა მოტივით?
- პირდაპირ ამბობს კოკოითი, ასევე ალან ჩიჩოევი, რომელიც ამ სპეცდანიშნულების რაზმის უფროსია, ქართველები აქ აღარ უნდა დაბრუნდნენო. დიდი და პატარა ლიახვის ყველა სოფელი დაგანსაკუთრებით დიდი ლიახვის ცხრავე სოფელი მიწასთან არის გასწორებული. ყველა სახლი გადამწვარია. მოსახლეობის შევიწროება, გაუპატიურება, ცემა-ტყეპა, მოკვლა და ა.შ. ესყველაფერი ხდება. თუ სახლში სამხედრო ფორმა იპოვეს, ის სახლი აუცილებლად იწვება. ცხინვალში არც შუქია და არც წყალი.
ამ მიმართულებით კოდორში რა ვითარებაა?
- აბსოლუტურად იგივე ვითარებაა. კოდორი ახლა არის დახურული ზონა, მოსახლეობის რაღაცა ნაწილი დარჩენილია, მაგრამ რა ვითარებაა, არავინ იცის.
კოკოითის მიმართ ოსურ მოსახლეობაში არაა აგრესია?
- რასაკვირველია, არის და იყო კიდევაც. მაგრამ ახლა უფრომეტი აგრესიაა საქართველოს ხელისუფლების მიმართ.
თუ გაქვთ ინფორმაცია, რა დანაკარგია ქართულ მხარეს?
- ძნელი სათქმელია. ხალხს მაშინაც ხოცავდნენ, როცა ჩვენიჯარები და სამართალდამცავები გამოსული იყვნენ. ჩემი ახლობელი,რომელიც სოფელი ერედვიდან გამოვიდა, ამბობს, რომ გზაზე ყუმბარადაეცა და 8 მეზობელი მოკლული ქუჩაში დატოვა. ვინ იცის, რამდენია ასეთი? აღშფოთებული ვარ ზოგიერთი ადმინისტრაციული მუშაკის და სამართალდამცავების მოქმედებით, რომლებმაც ისე მიატოვეს თავისი ხალხი, რომ არაფერი შეუტყობინებიათ მათთვის. კეხვისა და აჩაბეთის მაცხოვრებლები მიყვებიან, რომ პოლიციის უფროსმა გამოიქროლა და დაგვიძახაო, წადითო. ვიდრე შეიარაღებულმა ბანდფორმირებებმა შემოსვლა არ დაიწყეს, არ ვიცოდით, რაში იყო საქმეო.
ანალოგიური პრეტენზიებია სანაკოევისა და ქარქუსოვის მიმართაც. მოსახლეობა ამბობს, რომ სანაკოევის სპეცრაზმმა ისე დატოვა ხეობა, მოსახლეობა არ გაუფრთხილებიათ...
- სანაკოევთან დაკავშირებით არ მაქვს ინფორმაცია.მაგრამ, რასაკვირველია, ესენი უნდა დაისაჯონ. იმ ფონზე, როცა ზაზა გოროზია ფეხს არ იცვლის ზუგდიდიდან, იმ ფონზე, როდესაც მესტიის გამგებელი ნინო ჯაფარიძე პირადად შეხვდა რუსებს,როდესაც უშიშროების საბჭოს თავმჯდომარე გორში ათევს და ამდროს მისი გუბერნატორი გამქრალია და ვერ პოულობენ, ეს ყველაფერი საოცრად გამაღიზიანებელია. უამრავი ფაქტებია იმისა, რომ ადმინისტრაციულმა და სამართალდამცავმა ორგანოებმა ხალხი არ გააფრთხილეს და ისე გამოიქცნენ. ყველა ის ადამიანი, ვინც ხალხი არ გააფრთხილა და ისე გამოვიდა ხეობიდან - მოღალატეა.
გაძეძგილი იყო გუგუთის საგუშაგო თბილისიდან გამქცევი ხალხით. ზოგიერთი პოლიტიკოსი თავისი ოჯახით და მაღალჩინოსანიც კი, გავიდა და ეს უნდა ითქვას. იმიტომ, რომ ნაწილი აქ რჩებოდადა თავს სწირავდა და ნაწილი კიდევ მიდიოდა. გარბოდნენ წითელი ხიდიდან. 1000 აშშ დოლარი ღირდა რიგის დათმობა. დაახლოებით 10 ათას კაცამდეა გასული თბილისიდან. ზოგი ერევანში იმალება და ზოგი ბაქოში.
რა ვადებში შეიძლება ეს პრობლემა მოგვარდეს?
- ვერავინ იტყვის. მაგრამ ზამთრამდე უნდა დამთავრდეს.
როგორ ფიქრობთ, არსებობს ცეცხლის გახსნის საფრთხე?
- არა მგონია, ამის საფრთხე არსებობდეს. არ სჭირდებათ. რუსეთის პრესტიჟი ისეა დაცემული, რომ მის აწევას წლები დასჭირდება. საქართველოს გამო დასავლეთი რუსეთთან ომს არ გააჩაღებს, მაგრამ ყველაფერს გააკეთებს იმისათვის, რომ სერიოზული პრობლემები შეექმნათ. დასავლეთმა იგრძნო, რომ რუსეთი უკვე ანგარიშს არ უწევს მათ და ეს გაზის პრობლემასაც დაეტყო.
ყოველთვის ვამბობდი - გაზსადენი, რომელიც ჩვენს ტერიტორიაზე გადის, ჩვენი კი არა, მათია და თვითონ უნდა მიხედონ. გაზსადენის მიმდებარე ტერიტორიაც დაიბობმა. ის, რასაც ახლა აკეთებენ წაღვერის ტყეებში, ცინიზმია. ეს ტერიტორია ახლოსაა გაზსადენთან. ამით რუსეთი დასავლეთს აჩვენებს, შემიძლია ნებისმიერ მომენტში გავანადგურო.
რა შედეგები შეიძლება მოჰყვეს გერმანიის კანცლერის ვიზიტს?
- გერმანია ცდილობს, რუსეთის ინტერესები დაიცვას. გერმანიას, პირველ რიგში, თავისი კეთილდღეობა აინტერესებს. გერმანიის კანცლერს შეუძლია ბევრად უფრო აგრესიული იყოს არა საზოგადო გამოთქმებში, არამედ კერძო საუბარში.
ამ ფონზე რამდენად არსებობს იმის საფრთხე, რომრუსეთმა “სამხერთ ოსეთისა” და აფხაზეთის დამოუკიდებლობა აღიაროს?
- ამის საფრთხე არის. მაგრამ ეჭვი მეპარება, რომ ამ ნაბიჯზე წავიდეს რუსეთი. რუსეთმა ამით კონფლიქტის ინტერნაციონალიზაციას მიაღწია. არაა გამორიცხული, კვიპროსის თურქული ნაწილის მაგალითის განმეორება. რამდენად კარგია, ეს მეორე საკითხია. მაგრამ, ოსებმა, რომლებიც იქ არიან, ძალიან კარგად იციან, რაც მოხდა.
რა მოხდა?
- რუსეთი საუცხოოდ იყო მომზადებული. ჩაატარეს მანევრები, “კავკასია 2008”, როკის გვირაბთან თავი მოუყარეს დამრტყმელ ძალას, 58-ე არმიის ძალები მზად იყვნენ შემოჭრისთვის. ეგონათ, რომ ორი-სამი დღე ოსები გაძლებდნენ, ამიტომ შეატოვეს ოსები ქართველებს, სამი საათი ისროდა ქართული არტილერია ცხინვალის მხარეს. რაც ქართულმა არტილერიამ ვერ დაანგრია, მერე ბოლო მოუთავა რუსულმა აგრესიამ. რუსები არ დაეხმარნენ ოსებს მანამდე, ვიდრე ქართულმა ჯარმა ისინი არ დაამარცხა. ცხინვალში სვამენ კითხვას, რატომ ადრე არ დაგვეხმარენო.
რატომ არ დაეხმარნენ?
- იმიტომ, რომ პირველივე წუთებში ქართული არმია ცხინვალში ვერ შევიდოდა. ჩვენ ცხინვალში შეგვიტყუეს. სპეციალურად გააკეთეს, რომ რაც შეიძლება მეტი ხალხი შეწირვოდა ქართულ შეიარაღებულ ფორმირებებს, მერე რომ ეთქვათ, ქართველებმა ოსებს გენოციდი მოუწყვესო.
