ალექსანდრე მნაცაკანიანი: ”რუსეთი რამდენიმე წელიწადში ნაწილ-ნაწილ დაიშლება”
ალექსანდრე მნაცაკანიანი: ”რუსეთი რამდენიმე წელიწადში ნაწილ-ნაწილ დაიშლება”
[ნათია ნოდია. ”ვერსია”]მოსკოვში მოქმედი არასამთავრობო ორგანიზაცია ”დემოსის” წარმომადგენელი, ადამიანის უფლებათა დამცველი, ალექსანდრე მნაცაკანიანი ცხინვალის რეგიონში ორჯერ იმყოფებოდა - ომის დაწყებამდე, საერთაშორისო ორგანიზაცია ”ჰუმან რაითს უოთჩის” დავალებით, შემდეგ კი, თავისი არასამთავრონო ორგანიზაციის სახელით. იგი იმ მცირერიცხოვან უფლებადამცველთა შორის აღმოჩნდა, რომლებმაც სამხრეთ ოსეთში საკუთარი თვალით იხილეს რუსული აგრესიის სასტიკი შედეგები. ”ჰუმან რაითს უოთჩი” ოს სეპარატისტებს, თურმე, უცხოელი მოქალაქე ეგონათ და მნაცაკანიანს ეკითხებოდნენ - სადმე ხომ არ შეგხვედრიათო.
”ვერსია” ალექსანდრე მნაცაკანიანთან საუბრისას არა მარტო ცხინვალის რეგიონში ნანახით, არამედ რუსულ პოლიტიკითა თუ საზოგადოებაში მიმდინარე მოვლენებით დაინტერესდა.
- რუსეთის ფედერაცია იმპერიალიზმის სენით არის შეპყრობილი. ეს სახადი ევროპულ სივრცეში მრავალმა ქვეყანამ მოიცილა და დროა, ახლა რუსეთმაც მოიცილოს. თუმცა, კრემლი დიდი ბავშვივით იქცევა - ისე, როგორც მოზარდი სხვისი დაჩაგვრით რაღაც თვითმიზანს აღწევს. კრემლის თვითმიზანია, გააჩუმოს უკრაინა და დააჩოქოს საქართველო. მათგან პატივისცემის მოპოვებას ასე ესწრაფვის. დიპლომატიურ არენაზე დამკვიდრებულ ფორმატებს უარყოფს და რადიკალურ და უხამს მეთოდებს ირჩევს. ხატოვნად რომ ვთქვათ - კუნთებს აჩვენებს.
ამ დროს, როგორია რუსული ინტელიგენციის პოზიცია?
- სად არსებობს რუსული ინტელიგენცია? ვინ არიან ისინი? როგორც რუსეთის მოქალაქე, გეტყვით, რომ ეს ფენა, ჯერ კიდევ წარსულიდან მოყოლებული, მთავრობისა და ხალხის შუამავალობას სჯერდებოდა, რაც შეეხება ერთეულებს წარსულიდან: პუშკინს, დოსტოევსკის, ტოლსტოისა და მსგავს მოღვაწეებს, მათი მოსაზრებები კრემლის მმართველებისთვის ყოველთვის მისაღები არ ყოფილა.
საბოლოო ჯამში, რუსეთის ფედერაცია ბრმად მიჰყვება პუტინ-მედვედევის დირექტივებს, თუ შეიძლება ითქვას, რომ ოპოზიციური სპექტრი გააქტიურდა?
- რუსეთში პუტინს მხარდამჭერთა ყველაზე მრავალრიცხოვანი არმია ჰყავს. მათი პოლიტტექნოლოგები რუსეთს ფერადი რევოლუციით აშინებდნენ. კრემლის მმართველები ამ აქციების საწინააღმდეგოდ მნიშვნელოვან თანხას გამოყოფდნენ, რასაც ”პიარშიკები” წარმატებით ითვისებდნენ. მეორე მხრივ, ლიდერებს არასრულფასოვნების კომპლექსი აწუხებთ და კომპლექსის დასაძლევად, სხვადასხვა ზომებს მიმართავენ.
ე.წ. არასრულფასოვნების კომპლექსი რაში გამოიხატება?
- ერთ საიდუმლო გეგმას გაგიმხელთ. კრემლში მუშავდება საქართველოს დისკრედიტაციის პროექტი. პოლიტიკოსები და პოლიტტექნოლოგები ამ საკითხს სერიოზულად მოეკიდნენ. იდეა დამკვიდრებული შეხედულებების გაბათილებას ემსახურება. საქმე ისაა, რომ რუსეთში უფროსი თაობის ხალხის შემეცნებაში ქართველები რაინდებად აღიქმებიან და ახლა, ამ მენტალობის საწინააღმდეგოდ მუშაობენ. რაც შეეხება უმცროს თაობას, მათ უკვე ისედაც ცუდი კუთხით გააცნეს საქართველო. ახლა ცდილობენ, ქართველების რაინდობას ეწოდოს მითი, რომ თითქოს ”მიმინო” არც არსებობდა და მხოლოდ საკუთარი ნაკლოვანებების დასაფარად, ცუდის გასანეიტრალებლად შექმნეს.
კრემლს ოპოზიციური სპექტრი არ აკრიტიკებს?
- დიახ და წარმოიდგინეთ, ხშირად - მეტი რადიკალიზმისკენ მოუწოდებს. რუსეთში მოდურ ტენდენციად იქცა ფაშისტური იდეოლოგია. ოპოზიციურ სპექტრში გამოიკვეთა მწერალ ედუარდ ლიმონოვის მომხრეთა პარტია, სადაც გაერთიანებულა მუშურ-გლეხური საზოგადოება - ე.წ. პროლეტარიატი. ისინი მოითხოვენ გამჭვირვალე და პატიოსანი არჩევანის უფლებას. კრემლს მკვეთრი პოლიტიკისკენ მოუწოდებენ, რომ რუსეთში სუფთა რასა - რუსები დაფუძნდენენ, ხოლო დანარჩენები განიდევნონ. ეს ლიმონოვის პარტიისგან ათვალწუნებული ნაწილი, ძირითადად, კავკასიური წარმომავლობის მოქალაქეები არიან.
რაც შეეხება ოპოზიციური სპექტრის მეორე ფრთას, მათ რადიკალიზმი აკლიათ. ოპოზიციის მეტ-ნაკლებად გამორჩეული ლიდრები: გარი კასპაროვი და ვალერია ნოვოდვორსაკია მხოლოდ და მხოლოდ, პუბლიკაზე მუშაობის პროცესში არიან. ისინიც ჩვეულებრვი პოპულისტები არიან და პოლიტიკური დივიდენდების მიღება უხეში და უცენზურო გამოსვლებით სურთ.
რუსული აგრესია, კრემლში მიმდინარე ცენზურის ფონზე, ვინ დაგმო?
- თავდაპირველად, მიუკერძოებლობით ”ეხო მოსკვის” რედაქცია გამოირჩეოდა, მაგრამ მერე, წნეხის ქვეშ მოაქციეს. რაც შეეხება საქართველოში განხორციელებულ რუსულ აგრესიას, მწერალთა წრიდან, ბორის ტრუგაცკისა და ნინა კატერისკის თაოსნობით, რუსული ინტელიგენციის წარმომადგენელებმა გააპროტესტეს. თუმცა - ”წერე და თავადვე იკითხე!” - ასეთი მიდგომა აქვთ კრემლის მესვეურებს. პუტინი საოცარ იდეებს ქადაგებს. ათი წლის შემდეგ სამოთხეში ცხოვრებას გვპირდება, მაგრამ რას მოიცვას რუსეთში ესოდენ დამკვიდრებული პოლიტიკური ტერმინოლოგია, პუტინის გეგმა, ამ კითხვებზე პასუხი არ არსებობს.
იმის პასუხი მაინც თუ მოიძებნება, რატომ ხდება საქართველოს ტერიტორიების ოკუპაცია?
- კრემლი იმპერიალისტური იდეებით არის შეპყრობილი. მას ყველა ქვეყანაზე ზემოქმედების ბერკეტები უნდა და სტრატეგიული ობიექტების დაკავებითაც არის დაინტერესებული. ”ნავთობსადენმა რუსეთზე უნდა გაიაროს!” - ასეთია ფედერაციის მოწოდება, მით უფრო, თუ ნავთობი აზიიდან ევროპისკენ მიედინება. იცის, სამხედრო ძალების საქართველოში მობილიზებით ვერაფერს გახდება და უფრო მეტად ნავთობსადენის გაკონტროლება აინტერესებს. საქართველოს მაგალითზე ეს პროცესები მკვეთრად გამოიხატა.
სამხრეთ ოსეთი ღარიბი რეგიონია, მაგრამ რუსეთის ფედერაცია მას მაინც არ დათმობს. ამ რეგიონს საქართველოზე ზემოქმედებისთვის გამოიყენებს. ამჟამად, კრემლის ინტერესების პროგნოზირება უფროა შესაძლებელი, ვიდრე სეპარატისტი ლიდერებისა. ისინი ხომ საკუთარ ხალხს რუსეთთან თანაცხოვრებისთვის იმეტებენ. პერსპექტივაში კი, აფხაზეთისა და სამხრეთ ოსეთისთვის სიკეთე არაფერი იქნება, რადგანაც თავად ფედერაცია ოლქებად დაშლისთვის არის განწირული. რაც შეეხება საქართველოს მეგობარ ქვეყნებს, შექმნილ ვითარებაში, მათ მოღალატის პოზიცია დაიკავეს.
რატომ?
- იმიტომ, რომ რადიკალური ზომების მიღება შეეძლოთ და ეს არ გააკეთეს. თუ საქართველო მეგობარი ქვეყნების ჯგუფში მიიღეს, მაშინ სხვა ღონისძიებები უნდა გაეტარებინათ. ერთი ან ორი კვირით მაინც, უარი ეთქვათ კრემლის ენერგორესურებით სარგებლობაზე. არ გაეცათ ვიზა ფედერაციის მოქალაქეებისთვის. ერთი სიტყვით, რუსეთი ჩიხში უნდა მოექციათ, რომ მეორედ მსგავსი პოლიტიკა აღარ გაეტარებინა. ძალის დემონსტრირება 21-ე საუკუნის ქვეყნების არჩევანი არ უნდა გახდეს.
დღევანდელი პროცესების მიუხედავად, რუსეთი რამდენიმე წელიწადში ნაწილ-ნაწილ დაიშლება. შესაძლოა, ვინმემ ერის მოღალატეობა დამწამოს, მაგრამ ვთვლი, რომ კრემლისთვის ეს კარგი პერპექტივაა. საკმაოდ რთულია, ასეთი ბუმბერაზი სახელმწიფოს ერთი წერტილიდან - კრემლის ადმინისტრაციიდან მართვა.
ასე რომ, კარგი იქნება, თუ უნიტარული წყობის რუსეთი, ჯერ ფედერაციად გარდაიქმნება, შემდეგში კი, კონფედერაციის სახეს მიიღებს.
რაც შეეხება ბოლოდროინდელ მოვლენებს, ყველაზე ნათლად ფედერაციის პოლიტიკის უსუსურობა ცხინვალის მოვლენების ფონზე გამოჩნდა
რას გულისხმობთ?
- უზარმაზარ ქვეყენას - რუსეთის ფედერაციას სამხრეთ ოსეთის მოვლენებზე ტყუილის თქმა დასჭირდა. კონფლიქტის საწყის ეტაპზე, კრემლის მედია ავრცელებდა დეზინფორმაციას - დაღუპულთა რაოდენობა 2 000-ზე მეტიაო. ვისაც ომი გამოუვლია, თანაც, კავკასიას იცნობს, მიხვდებოდა, რომ ეს გადაჭარბებული მონაცემები იყო.
ეს ციფრი ნიშნავს გვამებით მოფენილ ქუჩებს, თითოეულ ჩიხსა და შესახვევში 3 გვამს მაინც. ამდენი ჩიხი კი, სამხრეთ ოსეთში არც არსებობს. კი, ბატონო, ჩეჩნეთში ასეთი შემზარავი სურათი მართლაც დატრილდა. თუმცა, საქრთველოში მიმდინარე მოვლენები სხვა სცენარით განვითარდა. რუსეთმა ხომ ჩეჩნეთთან იდეოლოგიური ომი წააგო. იმპერიისთვის თავზარდამცემი იყო ჩეჩნეთის ლიდერის - უდუგოვის იდეოლოგიის გამარჯვება. ჩეჩნეთის მოვლენები თავისუფლებისმოყვარე ხალხის ბრძოლად შეფასდა. ამ სცენარს რუსეთი აღარ დაუშვებდა და შეეცადა, თავად არ ჩაბმულიყო ბრძოლაში - საქართველოზე ზემოქმედებისთვის კონფლიქტური რეგიონები გამოეყენებინა.
ამბობენ, რომ სამხრეთ ისეთში საომარი ვითარებისთვის თადარიგი წინასწარ დაიჭირეს, ამაზე რას იტყვით?
- დიახ, ომის დაწყებამდე ერთი თვით ადრე ცხინვალში გახლდით. არასამთავრობო ორგანიზაციის მანდატით, ”ჰუმან რაითს ვოთჩის” წარმომადგენელი ვიყავი. ხშირად მიწევს ე.წ. დაქირავებული დამკვირვებლის რანგში ყოფნა. ქალაქ ცხინვალში მხოლოდ სამხედრო ფორმიანი მამაკაცები დამხვდნენ და აქა-იქ თითო-ოროლა მოხუცი დაფარფატებდა. ქალები და ბავშვები გახიზნულები იყვნენ. ჩანდა, რომ კოკოითის რეჟიმმა საომარი თადარიგი წინდაწინ დაიჭირა. ცხინვალის ტერიტორიაზე სამი რუსული ბლოკ-საგუშაგო ჰქნდათ განთავსებული. რაც შეეხება მიგრირებულ ნაწილს, ყველანი ვლადიკავკაზში გადაიყვანეს, ვითომდა, საზაფხულო ბანაკებში დასვენების მიზნით.
რა სურათი დაგხვდათ რეგიონში?
- ცხინვალში 9 აგვისტოს ჩავედით. კონფლიქტის ზონაში რუსული პასპორტებით თავისუფლად გადავადგილდებოდით. ცხინვალის საავადმოყოფოში მიყვანილთა რაოდენობა გამოვიკითხეთ და მხოლოდ 44 ადამიანი აღმოჩნდა. ეს სწორედ ის დღეები იყო, როცა რუსული მედიით 1 600 დაღუპულს ასახელებდნენ. საერთოდ, ომის პერიოდში, დაღუპულთა რაოდენობა დაჭრილების მესამედ რიცხვს შეადგენს. გამოდის, იმ დღეებში დაღუპული იყო 15, მაქსიმუმ 20 ადამიანი. ჩანდა, რომ ჩვენს მიერ მოსკოვში ყოფნისას მოსმენილი ინფორმაციები მსხვერპლის შესახებ, საკმაოდ გაბერილი იყო. ამ მონაცემებით, კრემლი საქართველოს ოსების გენოციდს აბრალებდა.
მეორე დღეს, 10 აგვისტოს, ჯავაში გახლდით. იქაც ისეთი დრამატული სურათი არ დაგვხვედრია, რასაც რუსული საინფორმაციო სამსახურები ავრცელებდნენ. აქ ოსები, ოფიციალური სტრუქტურის სახით, ანუ მოსამსახურე პერსონალად - სამრთალდამცავებად და ბოევიკებად იყვნენ წარმოდგენილნი.
ქართველების ძალადობასა და მხეცობაზე მითებს ავრცელებდნენ. როცა ოსები გვიყვებოდნენ, რომ ქართველები უმოწყალოდ ხვრეტდნენ და ანადგურებდნენ ოს ხალხს. კითხვაზე - სად ან რა ვითარებაში, კონკრეტულ და ამომწურავ პასუხს ვეღარ ვიღებდით. თუკი ტყვია მსხვერპლს აცდა, სადმე მასრა ხომ უნდა იყოს?! ამასაც ვერ გვაჩვენებდნენ.
იმ დღეებში, საკუთარი თვალით ვნახე, როგორ თვითნებობდნენ სეპრატისტები. ყოველ ფეხის ნაბიჯზე მოროდიორობის ფაქტები გვხვდებოდა. რუსი სამხედრო ჩინოსნები, ამ დროს, იქვე იყვნენ და დანაშაულს ყურადღებას არ აქცევდნენ. მე როგორც ვნახე, რუსი სამხედროები არ ყაჩაღობდნენ, თუმცა კავკასიელებს ხელს უწყობდენენ მოროდიორობაში.
რაც შეეხება, გენოციდს, ჩანდა, რომ რუსეთის ხელშეწყობით, ოსებმა მართლაც მოუწყვეს ქართველებს გენოციდი. თავად კოკოითის განცხადება მეტყველებს ოსური მხარის საწინააღმდეგოდ და ქართველების გენოციდს ადასტურებს. კონფლიქტიდან მცირე ხანში მან განაცხადა: ”სამხრეთ ოსეთში ქართველებთან თანაცხოვრება უკვე წარმოუდგენელია. სჯობს, ისინი აქედან განვდევნოთ”.
სამხრეთ ოსეთი ახლა მკვდარი რეგიონია. მანამდე, მეტად გადაჯაჭვული იყო საქართველოსთან. ამ პირობებში, როცა რუსეთი დაშლის პირასაა, სამხრეთ ოსეთის მოსახლეობას კარგი პერსპექტივა არა აქვს.
http://presa.ge/index.php?text=news&i=3994