ცხინვალის რეგიონში ძალთა ბალანსი დაირღვა
ცხინვალის რეგიონში ძალთა ბალანსი დაირღვა
[ლევან სეფისკვერაძე]საომარი მოქმედებების დასრულების შემდეგ, ცხინვალის რეგიონში, დემოგრაფიულღან ერთად, არსებული მილიტარისტული სიტუაციაც მკვეთრად შეიცვალა და რუსული საოკუპაციო ჯარების ქვედანაყოფები რა გასაკვირია რომ ბევრად უფრო მომგებიან პოზიციაში აღმოჩნდნენ.
ძველი ხელშეკრულების თანახმად, რუსი ფსევდოსამშვიდობოები ცხინვალისა და ზნაურის შემოგარენის გარკვეულ ნაწილს აკონტროლებდნენ. ახლა კი, მათი მოქმედების არეალი ბევრად გაფართოვდა და შიდა ქართლის ტერიტორიის 60 პროცენტი მოიცვა.
გუშინ და დღეს
ოკუპირებულიქართული სოფლების ჩრდილოეთით მდებარე ოსური დასახლებებიდან პირველი სოფელია დიდი გუფთა, რომელშიც სეპარატისული ძალების ერთ-ერთი მთავარი ბაზაა შექმნილი.
დიდ გუფთას თავის მხრივ ზურგს უმაგრებს საკმაოდ მოზრდილი ოსური სოფლები: ბუზალა, ჩიმასი, წრუ და რაც მთავარია, თვითონ რაიონული ცენტრი ჯავა, რომელსაც ძირითადად სარეზერვო ძალები ამაგრებენ, რომლებიც საჭირო შემთხვევაში დიდ გუფთასთან წარმოებულ საბრძოლო მოქმედებებში ჩაერთვებიან.
ამ მონაკვეთის სოფლებში ამჟამად ათასამდე რუსი სამხედროა შეყვანილი და ერთ-ერთ მტკიცედ გამაგრებულ პუნქტს წარმოადგენს.
განსაკუთრებულად მძიმე და საგანგაშო მდგომარეობა მაინც ახალგორის რაიონშია. ადგილობრივების თქმით, ახალგორის რაიონში დაახლოებით 2 ათასამდე რუსი ჯარისკაცია. რუსებს სანგრების აქვთ გათხრილი და სრულ საბრძოლო მდგომარეობაში იმყოფებიან. რუსები სრულად აკონტროლებენ ახალგორის 30-ზე მეტ სოფელს.
ცხინვალის აღმოსავლეთით მდებარე სოფელი ფრისი კოკითის შეიარაღებული ძალების მიერ პრაქტიკულად სათავდაცვო ნაგებობად არის გადაქცეული. ეს სოფელი, ერთის მხრივ, ცხინვალს იცავს, მეორეს მხრივ კი, ქართველ მშვიდობიან მოსახლეობას გადაადგლების საშუალებას უზღუდავს.
აგვისტოს ომის შემდეგ, ქართულ სოფლებთან ერთად დიდი და პატარა ლიახვის ხეობის ოსური სოფლებიც განადგურდა, თუმცა ამ სოფლების აღდგენისათვის სეპარატისტულ ხელისუფლებასა და მათ «მეგობარ» რუსეთს ბევრი არაფერი გაუკეთებია.
ერედვში რუსული შტაბია
რაც შეეხება პატარა ლიახვის ხეობის მაღალმთიან ქართულ სოფლებს. ამ ხეობაში სიცოცხლე პრაქტიკულად ჩამკვდარია. ხეობიდან ქართული მოსახლეობა ამჟამად გამოდევნილია და პატარა ლიახვის მიწასთან გასწორებულ ყველაზე დიდ ქართულ სოფელ ერედვში ამჟამად ერთ-ერთი რუსული შტაბია მოწყობილი. ამ ხეობაში განლაგებულ რუსულ ჯარს, სოფელ ზონკარში მყოფი რუსული სამხედრო ბაზაც უმაგრებს ზურგს.
ბოლო წლების მანძილზე სოფელი ზონკარის იმითაც გახდა ცნობილი, რომ აქ მდებარეობს ორივე ლიახვის სეობაში ყველაზე დიდი წყალსაცავი. ზონკარის წყალსაცავი ჯერ კიდევ გახსნის დღიდან, 1960-იანი წლებიდან მოყოლებული, სარწყავი წყლით ამარაგებდა არა მარტო ყოფილი ცხინვალის რაიონის ოსურ და ქართულ სოფლებს, არამედ გორის რაიონის სოფლების ერთ ნაწილსაც.
კოკითის ხელისუფლებამ კარგად უწყის ამ წყალსაცავის სტრატეგიული მნიშვნელობა. კონფლიქტურ სიტუაციაში მისი ერთ-ერთი მთავარი ბერკეტი ზონკარის წყალსაცავის კონტროლია. წყალსაცავიდან გამმავალი ძირითადი სარწყავი არხი ცხინვალის გავლით დიდი ლიახვის ქვემო წელს ამარაგებს. ოსებმა ეს ბერკეტი უკვე რამდენჯერმე გამოიყენეს.
ზონკარიდან სამხრეთის მიმართულებით, გაყოლებაზე ყურადღების მიღმა დარჩენილი რამდენიმე მოზრდილი ოსური დასახლებაა: ბენდერი, ზემო გორეთი, ქოლოთი, ქვემო ბოყარი. ამ სოფლების ნაწილი ახალგორის რაიონის შემადგენლობაშია. ამ სოფლების მყუდროების დარღვევისთვის კოკოითს დიდი ძალისხმევა დასჭირდა.
მწარე სინამდვილე
ყორნისის (ზნაურის) რაიონის ოსური სოფლები განაწილებულია როგორც მდინარე აღმოსავლეთ ფრონის, ასევე დიდი ლიახვის მარცხენა სანაპიროზე. ხეთაგუროვო, ავნევი (არ აგერიოთ ქართულ სოფელ ავლევში, რომელიც ზნაურის რაიონში მდებარე ორად-ორი ქართული სოფლიდან - ერთ-ერთია), თორმანეული, ძაღინა და თიღვა ქარელისა და ცხინვალს შორის მდებარეობს.
კონფლიქტის გამწვავების პირველ ეტაპზე იარაღი სრორედ ამ სოფლებში დარიგდა (აქედან გამომდინარე, 1991-92 წლების ომის მსგავსად, კონფლიქტში ქარელის რაიონის სოფლებიც აღმოჩნდა ჩათრეული).
აღნიშნულ სოფლებს ცხინვალის სამხრეთ-დასავლეთი მხრიდან დაახლოვებით 80-კილომეტრიან პერიმეტრზე რკალში აქცევს ფრონის ხეობის ქართული სოფლები.
ამჟამად, სეპარატისტების მიერ კონტროლირებად ტერიტორიაზე დაახლოებით 10 ათასი რუსი ოკუპანტი და 2 ათასამდე შეიარაღებული სეპარატისტი იმყოფება. ყველა სტრატეგიული სიმაღლე მათ ხელშია და ქართულმა მხარემ შეტევითი, ანუ განმანთავისუფლებელი ოპერაცია რომ დაგეგმოს, ამ ოპერაციის ძალაში მოყვანა საკმაოდ რთული იქნება.
http://presa.ge/index.php?text=news&i=4617