საზოგადოებრივი მაუწყებელი ევროკავშირის მიერ დაფინანსებულ ფილმს არ აჩვენებს
საზოგადოებრივი მაუწყებელი ევროკავშირის მიერ დაფინანსებულ ფილმს არ აჩვენებს
[შორენა პაპაშვილი]შარშანდელი 7 ნოემბრის შესახებ გადაღებული დოკუმენტური ფილმების საზოგადოებრივი მაუწყებლის ეთერით ჩვენების მოთხოვნით, მოძრაობა ”7 ნოემბერის” წევრებმა ტელევიზიის შენობასთან დაპირებული საპროტესტო აქცია გამართეს. შესასვლელის პიკეტირების მიზნით აქციის ექვსი წევრი შენობის მთავარ შესასვლელს მიება, ხოლო დანარჩენებმა ტელევიზიის შენობაში შეჭრა სცადეს, რაცას აქციის მონაწილეებსა და დაცვის პოლიციის თანამშრომლებს შორის შეხლა-შემოხლა მოჰყვა.
ჟურნალისტურ გამოძიებასა და დოკუმენტურ მასალებზე აგებული, დამოუკიდებელი სატელევიზოი სტუდია ”მონიტორისა” და ზაზა გალდავას მიერ გადაღებული დოკუმენტური ფილმების საზოგადოებრივი მაუწყებლის ეთერით გაშვების მოთხოვნით, ახალგაზრდული მოძრაობის წევრები ტელევიზიის გენერალურ დირექტორ ლევან ყუბანეიშვილთან შეხვედრას ჯერ კიდევ 29 ოქტომბერს მოითხოვდნენ.
შეხვედრა არ შედგა, თუმცა, ახალგაზრდებმა ევროკავშირის დაფინანსებით გადაღებული სტუდია ”მონიტორის” ფილმი ყუბანეიშვილის წარმომადგენელს გადასცეს. სავარაუდოდ იგი გაეცნო ფილმს, რის შემდეგაც საზოგადოებრივი მაუწყებლის ეთერით ამ ფილმების გაშვებაზე უკვე არგუმენტირებული უარი განაცხადა.
კერძოდ, ის რომ აღნიშნულ ფილმებში არ არის გადმოცემული მმართველი პარტიის, ”ნაციონალური მოძრაობის” მხარდამჭერების პოზიცია და რომ საზოგადოებრივი მაუწყებლის ეთერში 7 ნოემბრის თემაზე, თავის დროზე ფილმი უკვე გავიდა.
ფილმის ავტორებმა მმართველი პარტიის მხარდამჭერების პოზიციის გამოყენებისაგან სავარაუდოდ შეგნებულად შეიკავეს თავი, რადგან ამით 7 ნოემბერის დემონსტრაციაში მონაწილე თუ დაზარალებული ადამიანებისათვის კიდევ დამატებითი მორალური ზიანი არ მიეყენებინათ. ძნელია ისმინო შენივე რიგითი თანამოქალაქისაგან იმ ხელისუფლების ქმედებების გამართლება, რომელმაც ოჯახის წევრი არაფრის გამო და სამუდამოდ დაგისახიჩრა.
ხელისუფლება ცდილობს 7 ნოემბრის თემას ტაბუ დაადოს და საწყალი გამომეტყველებითა და ’’მომნანიებელი” თვალებით ქართული საზოგადოება არწმუნონ, რომ ამ შეცდომას აღიარებენ. თუმცა, დღემდე არავინ ამბობს კონკრეტულად რას ნანობენ, სად იყო ძალის გადამეტება, რატომ გამოიყენეს კიბერნეტიკული იარაღი, ვინ გასცა ხალხზე დაუნდობელი ფიზიკური ძალადობის ბრძანება და კიდევ უამრავი რამ, რაც ქართულმა საზოგადოებამ უნდა იცოდეს და რაც არც ერთ დემოკრატიულ ქვეყანაში ხელისუფლებას არ აპატიებდნენ...
მოძრაობა ”7 ნოემბრის” წევრები დარწმუნებულები არიან რომ ამ ფილმებს მოსახლეობაში დიდი რეზონანსი ექნება და სწორედ ამიტომ ცდილობს ”ხელისუფლება ისინი ტელე-ეთერით არ გადაიცეს”. მათივე თქმით, საზოგადოებრივ ტელევიზიას ხალხი აფინანსებს და იგი ხალხის ინტერესებს უნდა ემსახურებოდეს.
თითქმის ნახევარი წლის წინათ, გაერთიანებული ოპოზიციის მიერ ატეხილი აჟიოტაჟისა და ქართული საზოგადოების ბრძოლის შედეგად, საზოგადოებრივი მაუწყებლის სამეთვალყურეო საბჭოს განახლებული შემადგენლობის თავმჯდომარე ლევან გახელაძე, იზიარებს ტელევიზიის გენერალური დირექტორის გადაწყვეტილებას.
- “საზოგადოებრივი მაუწყებელის ბიუჯეტი ქვეყნის რიგითი მოქალაქეების მიერ გადახდილი გადასახადებისაგან დგება. ამის გამო საზოგადოებრივი არხი ვერ დაემსგავსება პროვინციულ ტელევიზიას, რომლის ეთერით საათობით გადის პანაშვიდების განცხადებები, ან ქეიფების ვიდეო-ჩანაწერები. თუ ეს არის საზოგადოების მოთხოვნა კი ბატონო, ამას მხოლოდ ერთი ვიდეო-კამერა სჭირდება”, – ამბობს გახელაძე.
მისივე თქმით, მოძრაობა “7 ნოემბრის” წევრებს ზემოთ აღმიშნული მოთხოვნით, სამეთვალყურეო საბჭოსათვის არ მიუმართავთ, თუმცა ნებისმიერ შემთხვევაში მსგავსი მიმართვის წერილი, “ავტომატურად გადამისამართდებოდა” გენერალურ დირექტორთან.
გახელაძის თქმით, ამას ითვალისწინებს მაუწყებლობის შესახებ კანონი და საზოგადოებრივი მაუწყებლის აღმასრულებელ რგოლს სარედაქციო დამოუკიდებლობას უნარჩუნებს.
როგორც “პრესა.გე”-სთან საუბრისას ლევან გახელაძემ განმარტა, სამეთვალყურეო საბჭო არ იღებს გადაწყვეტილებას იმასთან დაკავშირებით, თუ რა უნდა გადიოდეს მაუწყებლის ეთერში. ისინი პროგრამული პრიორიტეტების განსაზღვრის შესახებ გადაწყვეტილებას წელიწადში ერთხელ ღებულობენ, რომელთა შესრულება შემდგომ საეთერო ბადის მეშვეობით არხის გენერალურ დირექტორს ევალება.
თუმცა, არსებობს ფორს-მაჟორული სიტუაციებიც, როცა ტელევიზიის ხელმძღვანელობა იძულებული ხდება ოპერატიულად შეცვალოს წინასწარ დამტკიცებული პროგრამული ბადე.
როგორც ჩანს 7 ნოემბერი არ არის იმდენად მნიშვნელოვანი, რომ საზოგადოების ფართო ინტერესის მიუხედავად, ამ თემაზე დამუკიდებელი ჟურნალისტების მიერ შექმნილი ფილმები მთელი ქვეყნის მოსახლეობამ ტელე-ეთერით იხილოს.
- “როგორც რიგითი მაყურებლისათვის, ჩემთვის ლევან ყუბანეიშვილის უარი გასაგები და მისაღებია. ის ფილმები, რაც ერთხელ უკვე აჩვენა სხვა არხმა, მისი ტრანსლირება კიდევ მეორე არხის მეშვეობით პროფესიონალური თვალსაზრისით არ იქნებოდა სწორი. ეს იგივეა, რომ საზოგადოებრივი მაუწყებლის ეთერში ვატრიალოთ იგივე სატელევიზოი სერიალები, რაც უკვე აჩვენა “იმედმა” ან “რუსთავი 2”-მა” – ასეთია საზოგადოებრივი მაუწყებლის სამეთვალყურეო საბჭოს ხელმძღვანელის პოზიცია.
ცხადია ქართველ მაყურებელს არ სურს, ისეთი მნიშვნელოვანი არხი, როგორიც საზოგადოებრივი მაუწყებელია მდარე გემოვნების იყოს და პროვინციულ ტელევიზიად გადაიქცეს, მაგრამ დარწმუნებული ვარ არც ის გვინდა, რომ ტელევიზიის ბიუჯეტს მოსახლეობა სამადლოდ ავსებდეს, მის სარედაქციო პოლიტიკას კი უნდობლობას უცხადებდეს. ეს კიდევ სხვა პრობლემაა.
ამ შემთხვევაში კი მთავარი იმის განსაზღვრაა, რამდენად აინტერესებს მოსახლეობას 7 ნოემბერის შესახებ ხელისუფლების მიერ აქამდე მიწოდებული ფაქტების განსხვავებული რაკურსით დანახვა.
თუმცა, როგორც ლევან გახელაძემ გვითხრა, ეს ფილმები ტელეკომპანია “კავკასიამ” ერთხელ უკვე აჩვენა და მათი გამეორების საჭიროება არ არსებობს.
- “ნებისმიერ ორგანიზაციაში არსებობს საშემსრულებლო დისციპლინა და იმას, რომ ამ ორგანიზაციას ქვია საზოგადოებრივი მაუწყებელი, მოსახლეობის გარკვეულ ჯგუფებს არ უნდა შეუქმნას ყალბი წარმოდგენები: რადგან ტელევიზია ფინანსდება ჩვენი ჯიბიდან, უნდა გააკეთოს ის რაც მე მინდაო. მაშინ საზოგადოებრივი მაუწყებელი გადაიქცევა უბრალო ტექნიკურ არხად და არა მაუწყებლობად“.
- „სამი დღით ადრე ტელევიზიაში მოდის ახალგაზრდების ჯგუფი და მოითხოვს: ეს ფილმები უნდა გავიდეს საზოგადოებრივი მაუწყებლის ეთერითო. ერთი კვირის წინათ აქ იყო ახალგაზრდების კიდევ სხვა ჯგუფი, რომლებიც კატეგორიულად მოითხოვდნენ, გადაცემა “ეტალონი” მოიხსნას ტელე-ეთერიდანო. რა უპირატესობა აქვთ იმ ახალგაზრდების ჯგუფს სხვებთან შედარებით, რომ მათი მოთხოვნა უნდა დაკმაყოფილდეს?” – აცხადებს ლევან გახელაძე.
ცხადია, ნებისმიერი ვიწრო ჯგუფის მოთხოვნების დაკმაყოფილებას ტელევიზიისაგან ვერავინ მოითხოვს, მაგრამ საინტერესოა მოძრაობა “7 ნოემბრის” ახალგაზრდების მოთხოვნას მხარდაჭერა, საკუთარი ხელმოწერებით ქვეყნის კიდევ 10’000-მა ან 500’000-მა ადამიანმა რომ დაუდასტუროს, გაითვალისწინებს თუ არა ამას საზოგადოებრივი მაუწყებლის გენერალური მდივანი და სამეთვალყურეო საბჭო?
სანამ ამ კითხვაზე პასუხს მივიღებთ, მანამდე ქართულ საზოგადოებას სტუდია ”მონიტორის” მიერ გადარებული დოკუმენტური ფილმის ნახვას, Presa.ge საკუთარ ინტერნეტ-საიტზე სთავაზობს.
http://presa.ge/index.php?text=news&i=4669