სარკოზი-პუტინი-მედვედევი - სექსი დიდ თამაშში
”ევროპამ გაყიდა საქართველო”, - ეს შეფასება სულ უფრო ხშირად ჩნდება დასავლური პრესის ფურცლებზე. ნიკოლა სარკოზის პოლიტიკურმა ინიციატივამ, დაერეგულირებინა რუსეთ-საქართველოს სისხლიანი კონფლიქტი, კრახი განიცადა. თუმცა ბებერმა ევროპამ (გერმანია, საფრანგეთი, ბრიტანეთი) რუსეთისგან თავისი მიიღო, ახალგაზრდა ევროპელები (პოლონეთი, ლატვია, ლიტვა, ესტონეთი) კი იხტიბარს არ იტეხენ და მზად არიან, საქართველოსთან ერთად იბრძოლონ.
სარკო რუსი - გარდასახვის საიდუმლო ისტორია
[ვინსენტ ჟოვერი, ”ნოუველ ობსერვერი”]
”სცენა, რომელზედაც არასოდეს უსაუბრიათ, 12 აგვისტოს, კრემლში, დღის მეორე ნახევარში მოხდა. ნიკოლა სარკოზი ხვდებოდა ვლადიმერ პუტინსა და დიმიტრი მედვედევს. იგი ცდილობს დაარწმუნოს რუსები, საქართველოზე და განსაკუთრებით თბილისზე, საომარი მოქმედებები შეაჩერონ. მან იცის, რომ დაგეგმილია ბოლომდე წასვლა და სააკაშვილის ჩამოგდება. საიდან? საფრანგეთის საიდუმლო სამსახურის მიერ მოსმენილი ინფორმაციებიდან! სარკოზიმ იცოდა, რომ კრემლმა შექმნა ქართული მარიონეტული მთავრობა, რომელიც ხელისუფლებაში უნდა მოეყვანა.
საფრანგეთის პრეზიდენტი ეუბნება პუტინსა და მედვედევს:
-”ამის გაკეთება არ შეიძლება, მსოფლიო ამას არ მიიღებს”.
-”სააკაშვილი ყვერებით უნდა ჩამოვკიდო”, - ისვრის რეპლიკას პუტინი.
-”ჩამოკიდო?!”
- რატომაც არა. ამერიკელებმა ხომ ჩამოკიდეს სადამ ჰუსეინი?
-”კი, მაგრამ, თქვენც ბუშივით გინდათ დაასრულოთ?”
პუტინი მცირე ხანს ფიქრობს და შემდეგ სარკოზის ეუბნება: ”შენ მართალი ხარ”.
ამ საუბრის შემდეგ შეთანხმება შედგა: სააკაშვილმა შეინარჩუნა თავი და ... მოლაპარაკების ეს ეპიზოდი სარკოზის მრჩეველმა, დიპლომატმა ჟან დევიდ ლევიტიმ გაახმოვანა იმის დასამტკიცებლად, რომ სარკოზიმ საქართველო გადაარჩინა. საფრანგეთსა და ევროპაში კი ბევრი ფიქრობს, რომ ამ ზაფხულს საფრანგეთის პრეზიდენტმა უვიცობითა თუ წინასწარგანზრახვით, რუსებს ძალიან ბევრი დაუთმო. საფრანგეთ-რუსეთის მეგობრობის ჯგუფის თავმჯდომარე ერვე მარიტონი აცხადებს: ”უპრინციპო და უზნეო საფრანგეთი! ჩვენ საკუთარი თავის კარიკატურა ვიყავით”. ”სისულელეა, ეს უბრალოდ უაზრობაა” - აცხადებს ლევიტი, მეტსახელად ”დიპლომატი”.
სისულელეა? მოსკოვში 12 აგვისტოს, ნიკოლა სარკოზიმ ხმამაღლა და მკაფიოდ განაცხადა, რომ რუსეთის რეაქცია ”აბსოლუტურად ნორმალურია”, რომ მოსკოვი იცავს ”რუსეთის მოქალაქეებს, რუსეთის გარეთ”, ამით მან მხარი დაუჭირა მოსკოვის ნეოიმპერიულ პროპაგანდას. თუმცა, მოგვიანებით იგი გვარწმუნებდა, რომ რუსული ჯარები ომამდელ პოზიციებზე დაბრუნდებოდნენ და იმუქრებოდა, რომ თუ ისინი შეთანხმების პირობებს არ შეასრულებდნენ, ეს მოსკოვს ძვირი დაუჯდებოდა. დღემდე რუსეთის ჯარები თავის პოზიციებზე არ დაბრუნებულან. პირიქით, მათ დაიკავეს საქართველოს ის ტერიტორიებიც, სადაც აგვისტოს კონფლიქტამდე არ ყოფილან: კოდორის ხეობა და თბილისიდან 60 კილომეტრში, ქალაქი ახალგორი. ისინი უარს აცხადებენ ევროპელი დამკვირვებლების სამხრეთ ოსეთსა და აფხაზეთში შეშვებაზე.
რა განაცხადა ნიკოლა სარკოზიმ? არაფერი. იგი მხოლოდ კრემლის აპლოდირებითაა დაკავებული. ასე, მაგალითად, 8 ოქტომბერს, საფრანგეთის პრეზიდენტმა კონფერენციაზე მედვედევს მადლობა გადაუხადა იმისთვის, რომ მან ”ყველა ვალდებულება შეასრულა”. (აღსანიშნავია, რომ ამ კონფერენციას ნაწილობრივ კრემლთან დაახლოებული ოლიგარქი ოლეგ დერიპასკა აფინანსებდა), რაც ნიშნავს შემდეგს: ჩვენ შეგვიძლია ჩვენი ბიზნესის ჩვეულებრივ წარმოება და კონკრეტულად ბრიუსელში ”სტრატეგიული პარტნიორობის” ხელშეკრულებაზე მოლაპარაკებების განახლება. ალენ მინის თქმით ”დადგა დრო, გადავშალოთ ფურცელი და მივიღოთ რუსეთის მოქმედება კავკასიაში, როგორც უკვე შემდგარი ფაქტი - ერთგვარი ”კოსოვო უკუღმა”.
რუსეთის ოფიციალურმა წარმომადგენელმა განაცხადა: ”სარკოზიმ გააკეთა სწორედ ის, რისი იმედიც გვქონდა: სინამდვილეში მოგვცა თანხმობა აფხაზეთისა და სამხრეთ ოსეთის ანექსიაზე”. მან დაამატა; ”ახლა იგი რუსეთის საუკეთესო მეგობარია ევროპაში, თუმცა მისი არჩევისას ჩვენ ძალიან შეშფოთებული ვიყავით. ვის შეეძლო წარმოედგინა, რომ ასეთი შემობრუნება მოხდებოდა?!”
და როგორი შემობრუნებაა?! მოდით, გავიხსენოთ. საარჩევნო კამპანიის დროს, ნიკოლა სარკოზი რუსეთში ადამიანის უფლებების დაცვის მოთხოვნით გამოდიოდა და უპირისპირდებოდა ჟაკ შირაკის ”რეალურ პოლიტიკას”. მან დაგმო ”დუმილი ჩეჩნეთში დაღუპულ 200 ათას ადამიანზე” და ამტკიცებდა: ”სჯობს ბუშს ჩამოართვა ხელი, ვიდრე პუტინს”. აცხადებდა, რომ აპირებდა, გამარჯვების შემთხვევაში, ელისეის სასახლეში მიეწვია გარი კასპაროვი. თბილად საუბრობდა თავის მეგობარ მიშა სააკაშვილზე. პუტინი მის მიმართ ცივად იყო განწყობილი და არჩევა მხოლოდ რამდენიმე დღის შემდეგ მიულოცა. მით უმეტეს, პირველი სახელმწიფო მეთაური, რომელიც საფრანგეთის პრეზიდენტმა მიიღო, სწორედ სააკაშვილი იყო. ჟან დევიდ ლევიტი ამბობს, რომ არჩევნების შემდეგ დადგა საფრანგეთსა და მის ინტერესებზე ფიქრის დრო. ამის გამო სარკოზის მიდგომა რუსეთისადმი რადიკალურად შეიცვალა: ”უცებ სარკოზის გუნდმა ჩვენ გაგვაგებინა, რომ უნდა იმ ურთიერთობების შენარჩუნება, რომელიც შირაკის დროს იყო”.
ეს სარკოზის საკადრო დანიშვნებსაც დაეტყო: საკვანძო პოსტები არ ერგოთ რუსეთთან მკაცრი ურთიერთობის მომხრეებს. საგარეო პოლიტიკას კურირებენ ადამიანები, რომლებიც უკვე დიდი ხანია იცნობენ და კარგი ურთიერთობები აქვთ თავის რუს კოლეგებთან: ბერნარ კუშნერი დიდი ხანი იცნობს სერგეი ლავროვს გაეროდან და მას ”შენობით” მიმართავს. საგარეო საქმეთა მინისტრად დანიშვნის შემდეგ იგი ლავროვს ეუბნება, რომ ”საფრანგეთს სურს იყოს რუსეთის ცენტრი ევროპაში”.
ჟან დევიდ ლევიტი, რომელსაც რუსი მამა ჰყავდა, ჟაკ შირაკის დიპლომატიური მრჩეველი და ლავროვის კოლეგა იყო გაეროში, იმ მომენტში, როცა საფრანგეთი და რუსეთი ერთად გამოდიოდნენ აშშ-ს წინააღმდეგ, ერაყის ომის საკითხში. ეს კიდევ არაფერია: მინისტრთა კაბინეტს ხელმძღვანელობენ ადამიანები, რომლებიც მოსკოვთან კავშირების გამყარების მოთხოვნებით გამოდიან. მათ შორის თვითონ პრემიერი ფრანსუა ფიიონი, მისი უახლოესი მრჩევლები ჟან დე ბუასიუ (იგი მოსკოვში ჯერ კიდევ პომპიდუს დროს მუშაობდა) და იგორ მიტროფანოვი. ორივე თავისუფლად საუბრობს პუშკინის ენაზე.
სარკოზის გარუსების ქრონიკა
ფრანგულ-რუსული ურთიერთობებისთვის ყველაფერი მზადაა. როგორც საფრანგეთის საგარეო საქმეთა სამინისტროში ამბობენ, 2007 წლის ივნისში დიდი რვიანის სამიტზე სარკოზი პირველად შეხვდა პუტინს, რომელმაც მასზე დიდი შთაბეჭდილება მოახდინა. ისინი თითქოს გაჩენილნი არიან იმისთვის, რომ ერთმანეთს გაუგონ. ნიკოლა ცდილობს ვლადიმერის მოხიბვლას. მოლაპარაკებებს შორის შესვენებების დროს იგი სესილის ურეკავს ტელეფონზე, შემდეგ კი ყურმილს პუტინს აწვდის: ”მე დავენიძლავე, რომ შენ მას დაელაპარაკები”.
რამდენიმე დღის შემდეგ პუტინი ურეკავს სარკოზის - ”თავაზიანობა, თავაზიანობისთვის” - და ეუბნება, რომ ციმბირში ”შტოკმანის” გაზის საბადოს დასამუშავებლად კანდიდატების სიიდან აარჩია ფრანგული კომპანია ”ტოტალი”. მშვენიერი საჩუქარია ”მეგობრობის” გამყარებისთვის. რამდენიმე თვის შემდეგ, 2007-ის ოქტომბერში სარკოზი პუტინის აგარაკზე ს სტუმრობს. ისინი საერთაშორისო პოლიტიკაზე საუბრობენ. რუსეთი ჰპირდება საფრანგეთს, მოახდინოს ზეწოლა ”ჰესბოლაზე” იმისათვის, რათა ლივანში პრეზიდენტად საფრანგეთის კანდიდატმა გაიმარჯვოს. რუსეთი ასევე მზად არის ჩადში ევროკავშირის შეიარაღებულ ძალებს დაეხმაროს ვერტმფრენებით.
ჟურნალისტებთან შეხვედრაზე სარკოზი აღფრთოვანებულია პუტინით, მისი ჭკუითა და გახსნილობით. თუმცა, პუტინმა კატეგორიულად უარყო ირანზე ზეწოლის იდეა და სარკოზის აუხსნა, რომ ეს ”კაგებეს მეთოდია”. იგი დაბნეული და იმედგაცრუებული იყო, მაგრამ მაინც ცდილობდა, კრემლის მეთაურის გულის მოგებას და დაყოლიებას.
2007 წლის დეკემბერში ”ერთიანმა რუსეთმა” მოიგო საპარლამენტო არჩევნები. კარგი მიზეზია: ისინი ფალსიფიცირებულია. ანგელა მერკელს და გორდონ ბრაუნს ეჭვი შეაქვთ მათ დემოკრატიულობაში. სარკოზი კი ჩქარობს პუტინისთვის გამარჯვების მილოცვას. როგორც კი ეს ცნობილი ხდება, ელისეის სასახლეში რეკავს ანდრე გლუკსმანი, მას უნდა, რომ პრეზიდენტმა უკეთ გაიგოს ”ნეოსაბჭოთა” ხელისუფლების შინაარსი. 2008 წლის იანვარში სარკოზი საიდუმლოდ ხვდება პუტინის გააფთრებულ მოწინააღმდეგეს, ცნობილ დისიდენტს - ვლადიმერ ბუკოვსკის (მან წლები გაატარა საბჭოთა ციხეებსა და ფსიქიატრიულ საავადმყოფოებში. იგი მერაბ კოსტავას ახლო მეგობარი იყო - რედ.).
ბუკოვსკი პირველად ამ შეხვედრის შესახებ ”ნოუველ ობსერვერისთვის” მიცემულ ინტერვიუში ყვება: ”ანდრე გლიუკსმანს უნდოდა, ამეხსნა სარკოზისთვის, ვინ არიან სინამდვილეში კრემლის მმართველები. ესენი გახლავთ ყოფილი კაგებეშნიკები, რომელთაც მე, სამწუხაროდ, კარგად ვიცნობ. ერთი საათის განმავლობაში მე მას ვეუბნებოდი, რომ ამ ადამიანებთან საქმეების დაჭერა სახიფათოა, შესაძლოა ის მოატყუონ. მეგონა, მეთანხმებოდა”. როგორც ბუკოვსკი აღიარებს, ეს ვიზიტი უშედეგო იყო იმიტომ, რომ სარკოზიმ გააგრძელა თავისი ორაზროვანი ურთიერთობები პუტინ-მედვედევის დუეტთან. სარკოზი მადლობას იღებს ”არა”-სთვის, საქართველოსა და უკრაინის ნატოში გაწევრიანებაზე და...
2008 წლის გაზაფხულზე მან რუსეთის ახალ პრეზიდენტს დიმიტრი მედვედევს საკმაოდ არადემოკრატიულ არჩევნებში გამარჯვება მიულოცა. სარკოზი ისევ პირველი იყო. ამის შემდეგ იგი აგზავნის რუსეთში კუშნერს იმის გასაგებად, რამდენად დამყოლი იქნება ახალი პრეზიდენტი: ”საფრანგეთი აპირებს იყოს რუსეთის საკოორდინაციო ცენტრი საზღვარგარეთ”. იგი რუსებს ჰპირდება, რომ დაარწმუნებს ხალხს, ხელი მოაწერონ ”სტრატეგიულ შეთანხმებას”.
კუშნერმა დაბრუნებისას სარკოზის უთხრა: ”იგი მარიონეტი არ არის, მასთან საქმის დაჭერა შეიძლება”. ქართულმა კრიზისმა კინაღამ ყველაფერი გააფუჭა. სარკოზი შეეცადა ამ კონფლიქტიდან სარგებელი ენახა და ახალ პრეზიდენტთან განსაკუთრებული ურთიერთობა გაება.
2 სექტემბერს იგი ელისეის სასახლეში საუზმეზე იწვევს რამდენიმე ექსპერტს. მათ შორის ანდრე გლიუკსმანის შვილს - რაფაელს, ჟურნალისტ ლორა მენდევილს, პოლიტოლოგ მარი მენდრას და ელენ კარერ დ’ანკოსს. იგი მათ უყვება თავისი ახალი სტრატეგიის შესახებ. შეხვედრის ერთ-ერთი მონაწილეს თქმით, სარკოზიმ მათ უთხრა, რომ მედვედევს თვლის პუტინზე უფრო ლიბერალურ ადამიანად, ამიტომ მას დახმარება სჭირდება: ”მას უნდოდა ეთამაშა იგივე როლი, როგორიც ითამაშა თავის დროზე მარგარეტ ტეტჩერმა მიხეილ გორბაჩოვთან ურთიერთობისას”.
სარკოზი ”ტეტჩერის სტრატეგიას” ერთი კვირის შემდეგ მოსკოვში ვიზიტისას იყენებს. 9 სექტემბერს, მოსკოვში, აგარაკზე მიდის მოლაპარაკებები მედვედევსა და სარკოზის შორის, საქართველოში სამხედრო მოქმედებების დასრულების შესახებ. რუსები ბლოკავენ საკვანძო საკითხებს. ამ დროს სარკოზი ამბობს: ”დიმიტრი, თქვენ 42 წლის ხართ, ახალგაზრდა ლიდერი, თქვენს მიმართ კარგად არიან განწყობილნი. ეს წარმოუდგენელი შანსია. ნუ დაკარგავ”. ცოტა ხანში კი იმუქრება: ”თუ თქვენ უარს იტყვით, მე არ შევუშლი ხელს ევროპელებს რუსეთის წინააღმდეგ სანქციების შემოღებაში. გინდათ გარიყულივით იცხოვროთ? ახალგაზრდა პრეზიდენტი აშკარად შეწუხებულია, მას არ უნდა, მის მიერვე ხელმოწერილი შეთანხმების შესრულება, მაგრამ სხვა გზა არა აქვს.
ამ დროიდან დიმიტრი და ნიკოლა მეგობრები ხდებიან. სანდო წყაროებზე დაყრდნობით ცნობილია, რომ სარკოზი არღვევს შეთანხმებას თბილისთან იარაღის მიყიდვაზე, რომელიც ჯერ კიდევ კონფლიქტამდე იყო დადებული. კონკრეტულად კი, თბილისი ვეღარ იღებს საზღვაო დაკვირვების კორვეტს. სამაგიეროდ, კრეისერ ”პეტრე დიდს”, რუსეთის ფლოტის ყველაზე დიდ ხომალდს, ტულონში უშვებს. და ეს ყველაფერი ხდება საქართველოში შეჭრიდან რამდენიმე კვირაში!
უნდა ითქვას, რომ კონფიდენციალური წყაროების თანახმად, მოსკოვმა შეიძლება მალე ფრანგული სამხედრო ხომალდები იყიდოს. ”ალსტომის” პრეზიდენტმა, სარკოზის ნათესავმა პატრიკ კროუნმა, ხელი მოაწერა შეთანხმებას რუსეთის რკინიგზასთან საარაკო თანხის კონტრაქტზე. ლაპარაკია, სავარაუდოდ, 85 მილიარდ ევროზე. და ყველაფერი ეს სისულელეა?
