ვეფხისტყაოსნის ილუსტრაციები ზურაბ ხაბაძის მიერ
შოთა რუსთაველის „ვეფხისტყაოსანი“ ქართული ლიტერატურის უდიდესი ქმნილებაა, რომელსაც არაერთმა მხატვარმა მიუძღვნა ილუსტრაციები. სტატიაში წარმოდგენილია აჭარის დამსახურებული ხელოვანის, ზურაბ ხაბაძის, ნამუშევრები, რომლებზეც ის 1971 წლიდან მუშაობდა.
"სიყვარულის გრძნობაა, რითაც იზომება სიდიადე ერისა. რაც უფრო დიდია ძალა სიყვარულისა, რომელიც ერმა ჩადო თავისი მგოსნის სულში, მით უფრო კეთილშობილია, მით უფრო ამაღლებულია ხალხი. ქართველები ცოტანი არიან, მაგრამ კაცობრიობისთვის რუსთაველის მიცემით შეიქნენ დიდებულ ერად". კ. ბალმონტი.
XII საუკუნის ქართველი გენიოსის - შოთა რუსთაველის მიერ შექმნილი უკვდავი პოემა - "ვეფხისტყაოსანი" მისი ჩვენამდე მოღწეული ერთადერთი ქმნილებაა. დღემდე მოღწეულია ვეფხისტყაოსნის 160-ზე მეტი ხელნაწერი წიგნი. ბეჭდურად იგი პირველად 1712 წელს ვახტანგ VI-ს მიერ გამოიცა. ვეფხისტყაოსნის ზოგიერთი ხელნაწერი ნუსხა გაფორმებულია ორნამენტებით და მინიატურებით. სხვადასხვა მხატვრის მიერ შექმნილია ილუსტრაციები. პოემა თარგმნილია მსოფლიოს მრავალ ენაზე, მაგრამ ძალიან მნიშვნელოვანია მისი ბევრად უფრო მეტად პოპულარიზაცია. ერთ-ერთი გამორჩეული ადამიანი, რომელიც ამ ყოველივეს სათავეში უდგას გახლავთ მწერალი ლევან რამიშვილი, ქართულ ენაზე ბჰაგავატ გიტას მთარგმნელი, ინდური კულტურის შესანიშნავად მცოდნე და "საბას" პრემიის ლაურეატი. მისი უმნიშვნელოვანესი ნამუშევარი არის წიგნი სახელად "დაფარული ვეფხისტყაოსანი".
ის აცხადებს, რომ "ინდოეთში რამაიანა ისეთივე რანგის წიგნია, როგორც ჩვენთან ვეფხისტყაოსანი, მაგრამ ისინი ამით ცხოვრობენ, გამოდის ნებისმიერი ასაკისთვის ადაპტირებული კომიქსები, ფილმები, სერიალები, მულტფილმები", ხდება ეროვნული საგანძურის პოპულარიზაცია ყოველი გზით, ჩვენ კი გვეშინია მას შევეხოთ და ვაქციოთ ფილმებად, კომიქსებად და ა.შ. - ეს ძალიან არასწორი დაოკიდებულებაა საკუთარი კულტურული საგანძურის მიმართ, თუ ფილმი ან თეატრალური დადგმა ან სხვა სახის პოპულარიზაციისთვის მიმართული ქმედება გამოვა დაბალი ხარისხის და ცუდი გემოვნების, ამით ვეფხისტყაოსანს არაფერი დააკლდება, პირიქით, ეს მისცემს სტიმულს არტისტებს, რომ შემდგომი და კიდევ შემდგომი ცდები უფრო და უფრო გაუმჯობესებული იყოს. ასე რომ ქართველებს არ უნდა შეგვეშინდეს ამ უკვდავ პოემაზე, მაგალითად ფილმების ან სერიალების გადაღება და მსოფლიოში ყოველი გზით პოპულარიზაცია.
შუა საუკუნეებშიც და შემდგომ პერიოდშიც "ვეფხისტყაოსანი" დიდ როლს ასრულებდა ქართველი ერის, ქართული ლიტერატურის თვითმყოფადობის საკითხებში, მიუხედავად ამისა შუა საუკუნეებში იყო გარკვეული პერიოდები, როდესაც ეს უმაღლესი დონის ნაწარმოები, რომელიც შესაძლოა მსოფლიოს უდიდესი ნაწარმოებების ათეულში თამამად შევიყვანოთ, იდევნებოდა ეკლესიის მიერ, რადგან იგი ანტიქრისტიანულ "სუფიურ" ნაწარმოებად ითვლებოდა და ის არის კიდეც სუფიური ნაწარმოები, რომელიც გადმოგვცემს უმაღლეს ზოგადსაკაცობრიო იდეალებს და სიბრძნეს. პოემის დევნამ ვერ შეასუსტა მისი მნიშვნელობა, პირიქით, მისი გავლენა უფრო მეტად გაიზარდა, დღესდღეობით კი ეს ნაწარმოები მსოფლიო ლიტერატურის შედევრად ითვლება.
აქვე მინდა შემოგთავაზოთ შესანიშნავი ქართველი მხატვრის, აჭარის დამსახურებული ხელოვანის, მემედ აბაშიძის პრემიის ლაურეატის და ღირსების ორდენის კავალერის, ბატონ ზურაბ ხაბაძის მიერ შექმნილი ვეფხისტყაოსნის შესანიშნავი ილუსტრაციები. ამ ილუსტრაციებზე ბატონი ზურაბ ხაბაძე 1971 წლიდან, სამხატვრო აკადემიის დამთავრების შემდგომ დღემდე მუშაობდა:
ფოტოგალერეა
კრებული „საქართველო“ · კატეგორია რედაქციული დაჯგუფებაა.


























