დიდი ბრიტანეთი კოლხურ განძს მასპინძლობს
დიდი ბრიტანეთი კოლხურ განძს მასპინძლობს |
2 ოქტომბრიდან 4 იანვრამდე ქართული ოქრო კემბრიჯის ფიცვილიამსის მუზეუმში გამოიფინება. გამოფენა საქართველოს ეროვნული მუზეუმის, ნიუ-იორკის ანტიკური სამყაროს კვლევის ინსტიტუტისა და საქართველოს კულტურის, ძეგლთა დაცვისა და სპორტის სამინისტროს ორგანიზებით ეწყობა. კოლხური საგანძურის საგამოფენო ტურნე 2007 წელს დაიწყო და ამჯერად ბრიტანეთში გრძელდება. ქართული ოქრო ევროპის სამ ქალაქში _ პარიზი, ბერლინი, ნიცა უკვე იყო წარმოდგენილი... ეს ის ქალაქებია, სადაც ქართული კულტურის დღეები გაიმართა და ევროპას საშუალება მიეცა, ფართოდ გასცნობოდა ქართულ უძველეს კულტურას. ევროპული აღიარების შემდეგ, ეროვნულმა განძმა შეერთებულ შტატებში გადაინაცვლა, სადაც ოქროსთან ერთად, ექსპონირებული იყო შერეული მეტალის ნივთები, მათ შორის _ ვანის მუზეუმის ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი ექსპონატი, ბრინჯაოს ტორსი, რომელიც ვანის გათხრებისას იქნა აღმოჩენილი და, როგორც მკვლევარები ამტკიცებენ, ძვ.წ II საუკუნით თარიღდება. ნიუ-იორკის, ვაშინგტონისა და ჰიუსტონის შემდეგ, საგანძური ისევ ევროპაში დაბრუნდა. ამჯერად ექსპონატები მნიშვნელოვან კულტურის კერას, ბრიტანეთს სტუმრობს. |
ცნობისთვის: ვანი დასავლეთ საქართველოში, მდინარე სულორის ნაპირას მდებარეობს. ისტორიულმა და არქეოლოგიურმა კვლევებმა დაადასტურეს, რომ ამ ტერიტორიაზე ანტიკურ ხანაში ძველი კოლხეთის ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი ქალაქი იყო გაშენებული. XIX საუკუნის მიწურულს დაწყებულმა გათხრებმა ლეგენდა რეალობად აქცია _ 1876 წელს გაზეთი “დროება” წერდა: “აქ ისე წვიმა არ მოვა, რომ არ ჩამოიტანოს გორიდან ნიაღვარმა ხან ოქროები, ხან ოქროს ძეწკვები, ხან ბეჭდები, ხან _ რა და ხან რა ნივთეულობა... დიდი სიმდიდრე უნდა იყოს ამ გორაზე”. ამ წერილმა იმდროინდელი საზოგადოების ინტერესი გამოიწვია. ექვთიმე თაყაიშვილი პირველი იყო, ვინც ვანში არქეოლოგიურ გათხრებს ჩაუდგა სათავეში. მაშინ ვანის განძის შესახებ მხოლოდ ქართველი მკვლევარები იყვნენ დაინტერესებულნი, დღეს კოლხურმა განძმა მსოფლიო დააინტერესა.
ევროპული ტურნეს შემდეგ, მსოფლიოს წამყვანმა მედია-საშუალებებმა, როგორიცაა “ლე მონდი”, “ფიგარო”, “ბერლინე ცაიტუნგი”, “ფრანგფურტ ალგემაინე” და სხვა, დადებითი რეცენზიები მიუძღვნეს ქართულ გამოფენას. გერმანიისა და საფრანგეთის ტელეარხებმა, ასევე, “ევრონიუსმა” ფართოდ გააშუქეს ექსპოზიცია.
ამერიკის გამოფენას გაზეთი “ვაშინგტონ პოსტი” ვრცელ სტატიას უძღვნის.
ჟურნალისტ ბლეკ გოპნიკის სტატიაში სათაურით _ “დამარხული განძი” საუბარია იმ უდიდეს ცივილიზაციაზე, რომელიც მსოფლიომ ხელახლა აღმოაჩინა. ჟურნალისტს მოჰყავს ძველი ბერძენი ავტორის ციტატები კოლხეთის შესახებ: “ქვეყანა, სადაც პირველად დაიწყეს ღვინის დაწურვა.. ქვეყანა სადაც რკინას ამუშავებენ, როცა სხვა ერები ჯერ კვლავ სპილენძს ადნობენ. თქვენ, კოლხები განთქმული ხართ ოქროსა და ძვირფასი ქვების დამუშავებით. სწორედ ამან აიძულა ბერძენი გმირი, იასონი ოქროს საწმისის ხელში ჩასაგდებად კოლხეთში გამგზავრებულიყო.”
როგორი კომენტარები მოჰყვება ქართულ განძს დიდი ბრიტანეთში, ამას უახლოესი მომავალი გვიჩვენებს. სავარაუდოდ, კოლხური ოქრო ინგლისელებისთვისაც შთამბეჭდავი იქნება.
დიდი ბრიტანეთის გამოფენას თან ერთვის კატალოგი და საგანმანათლებლო ლექციები ყველა ასაკის აუდიტორიისთვის. კოლხური ოქროს მსოფლიო ტურნე 2009 წელს დასრულდება, რის შემდეგაც განძი კვლავ ეროვნულ მუზეუმში დაიდებს ბინას.
ნატო სულუაშვილი
www.fact.ge
