ლარის დეპრესია და ექსპრეტთა შემაშფოთებელი პროგნოზი
ლარის დეპრესია და ექსპრეტთა შემაშფოთებელი პროგნოზი |
მიმდინარე კვირის ბოლოს ლარის კურსი დოლართან მიმართებაში 1. 424 ნიშნულზე დაფიქსირდა, რაც იმას ნიშნავს, კვირის განმავლობაში ლარის ოფიციალური გაცვლითი კურსი აშშ დოლართან მიმართებაში 0.008 ნიშნულით დაეცა. ეროვნულმა ბანკმა კვირის საბირჟო სესიებზე 85 550 000 დოლარი გაყიდა. მოკლედ, ლარი მსყიდველობითუნარიანობას ყოველ დღე კარგავს. ხელისუფლება ცდილობს, შეინარჩუნოს ლარის კურსი და შეაჩეროს ინფლაციის პროცესი. შესაბამისად, მოსალოდნელია ფასების ზრდა _ ზამთრის მოახლოებასთან ერთად, საკვები პროდუქტები გაძვირებას დაიწყებს და მთავრობის მიერ შეპირებული 8%-ნი ინფლაცია რამდენად რეალური იქნება, ამას მომავალი გვიჩვენებს. თუ მთავრობამ ინფლაციური პროცესები ვერ მართა, სიტუაციას კიდევ უფრო გაართულებს ქვეყანაში დონორთა მიერ გამოყოფილი კოლოსალური თანხების შემოსვლა. საინტერესოა, რას ფიქრობენ ექსპერტები ამ საკითზე. |
_ ბატონო ნოდარ, თქვენი გათვლებით, ქვეყნის ეკონომიკა კრიზისის რა ფაზაში იმყოფება და რამდენად ადეკვატურია ხელისუფლება?
_ ქვეყანაში შექმნილ ეკონომიკურ კრიზისთან დაკავშირებით ხელისუფლება მხოლოდ ფულადი რეფორმის პერიოდში იყო ადეკვატური და მას შემდეგ არ მახსოვს, ხელისუფლებას რამე ადეკვატური ნაბიჯი გადაედგას არსებული მდგომარეობის გათვალისწინებით. ქვეყანა, რომელსაც სავაჭრო ბრუნვაში 80% აქვს იმპორტი და 20% _ ექსპორტი, წინ ვერ წავა. სამ წელზე მეტია, ამყარებენ ლარს და ამით ხელს უწყობენ იმას, რომ საქართველო გახდეს მათხოვარი და მომხმარებელი ქვეყანა. ლარის კურსი 0,20-დან 1,40-მდე ჩამოიყვანეს და ამით 80 თეთრით მოიკლო ექსპორტმა. ეს გახლავთ ხელისუფლების პოლიტიკა, რომელიც იმპორტიორებთან ერთად აკეთებს ფულს.
_ რამდენად შესაძლებელია, რომ ინფლაცია ერთნიშნა მაჩვენებელზე შენარჩუნდეს?
_ არაა პრობლება, შეუძლიათ მინუს ერთნიშნაც გააკეთონ იმიტომ, რომ სტატისტიკა ექვემდებარება პრეზიდენტ სააკაშვილს _ რამდენსაც ის იტყვის, იმდენი იქნება ინფლაციის მაჩვენებელი და ამას არავითარი კავშირი არ აქვს სამომხმარებლო ბაზართან.
_ საზღვარგარეთიდან შემოდინებული დიდი ფული, რომელიც დონორებმა გამოგვიგზავნეს, რას შეცვლის? ამ სიტუაციაში რამდენად შესაძლებელია, რომ თავი დავაღწიოთ ინფლაციას?
_ თუ ადეკვატურად არ მოიქცევა ხელისუფლება, მაშინ ინფლაცია გარდაუვალია. თუ სწორად მოიქცევა, მაშინ შესაძლებელია, ეკონომიკური ზრდაც კი მივიღოთ.
_ რამდენად რეალურია ბანკების ლიკვიდობის კოეფიციენტისა და სავალდებულო რეზერვების მოცულობის შემცირებით მოხდეს ზეწოლა ინფლაციაზე?
_ მინიმალურ სარეზერვო მოთხოვნილების მანიპულირებას ამ სიტუაციაში შედეგი არ ექნება, აქ ლაპარაკია იმაზე, როცა მილიონობით თანხები შემოვა, ისე დაიხარჯოს, რომ ეკონომიკური ზრდა გამოიწვიოს და არა _ ბაზრის გადავსება. როგორც კი ფულის მასის ზრდა გადაასწრებს სასაქონლო მომსახურეობის მასის ზრდას, მაშინ გაძლიერდება ინფლაცია.
_ ეროვნულმა ბანკმა კომერციულ ბანკებს მისცა დამატებითი საკრედიტო რესურსი, მაგრამ ფაქტია, რომ ბანკები კრიზისს განიცდიან და ამას ადასტურებს ისიც, რომ შემცირდა ბანკების მიერ კრედიტების გაცემა, რა გავლენას მოახდენს დიდი ფულის შემოდინება ბანკებზე?
_ რასაკვირველია, ბანკები ძალიან მძიმე მდგომარეობაშია არიან და ასე იყვნენ ომამდეც. ბოლო წლების განმავლობაში ძალიან გაიზარდა სამომხმარებლო და გირაოს გარეშე გაცემული კრედიტების წილი. სწორია ის, რომ გამკაცრდა საკრედიტო პოლიტიკა, მაგრამ არ ვიცით, რამდენად საკმარისი იქნება, რომ ბანკებმა თავი აარიდონ სერიოზულ კრიზისს. ბოლო სამი წლის განმავლობაში უზარმაზარი ფული ჩაიდო სამშენებლო კომპლექსში და სამომხმარებლო კრედიტებზე. ცხადია, ეს აუცილებლად შეუქმნიდა პრობლემებს ბანკებს და ასეც მოხდა. საბანკო პოლიტიკა გამკაცრდა, მაგრამ არ ვიცი, თუ რამდენად დააღწევენ ისინი დღევანდელი ინფლაციის ფონზე კრიზისს თავს.
ირაკლი კოვზანაძე, ექსპერტი: _ რაც შეეხება ინფლაციას ქვეყანაში. ძალიან გაგვიჭირდება ერთნიშნა მაჩვენებლის შენარჩუნება, ეროვნულმა ბანკმა და ხელისუფლებამ ქმედითი ღონისძიება უნდა გაატარონ იმისთვის, რომ ინფლაციის დიდი მასშტაბები არ მივიღოთ, საჭიროა კომპლექსური ღონისძიებების გატარება, საჭიროა ფულის მასის კონტროლი. ბევრი რამ დამოკიდებულია იმაზე, თუ როგორ მოხდება ინფლაციის დათრგუნვა, საჭიროა მთავრობის, ეკონომიკისა და ფინანსთა სამინისტროების და ეროვნული ბანკის ერთობლივი მუშაობა იმისთვის, რომ როგორმე შეჩერდეს ინფლაციის პროცესი.
თამარ აბულაძე
www.fact.ge
