რას ყიდიან და სად გარბიან ქართველი ბიზნესმენები
რას ყიდიან და სად გარბიან ქართველი ბიზნესმენები
[გაზეთი ”კომერსანტი”]”დანიის სამეფოში” უცნაური ამბები ხდება. ხელისუფლების ფავორიტი სახეები ქონებას ჰყიდიან და საქართველოდან მიდიან. რამდენი ხნით, ამჯერად, არააქტუალური საკითხია. მთავარია, ვინ, რატომ და რამდენად?
მას შემდეგ, რაც გურგენიძეს თურქეთის ელჩი გრიგოლ მგალობლიშვილი არჩიეს, ყოფილმა პრემიერმა კანცელრიაში თავისი კაბინეტი ისე დატოვა, რომ თანაშრომლებს არ გამომშვიდობებია. კვირაზე მეტია, იგი მედიასაშუალებებთან არ გამოდის კონტაქტზე. ცნობილია მხოლოდ მისი გადაწყვეტილება, რომ ”საქართველოს ბანკში” საკუთარი მოკრძალებული წილის (აქციების 2%-მდე) შენარჩუნებას აღარ აპირებს.
ექსპერტები ამ გადაწყვეტილებას არაერთგვაროვნად აფასებენ. მათთვის ძნელია, იმის პროგნოზირება, გურგენიძის მიერ ბანკის აქციების გაყიდვას ინვესტორების გულგატეხილობა მოყვება, თუ პირიქით, ბანკში წილის გაფართოვებას გადაწყვეტენ. როგორც წესი, ბირჟაზე იმ კომპანიის აქციები უფრო მიმზიდველია, რომელშიც სახელმწიფოს და სახელმწიფო ჩინოვნიკის თანამონაწილეობა არ აღინიშნება.
”საქართველოს ბანკის” ყოფილმა სამეთვალყურეო საბჭოს თავმჯდომარემ ლადო გურგენიძემ საქართველოს პრემიერ-მინისტრის თანამდებობაზე ერთი წელიც ვერ გაძლო. გურგენიძის გარეშე ”საქართველოს ბანკს” საქართველოს საბანკო ბაზარზე ლიდერის პოზიციების შენარჩუნება, ერთი შეხედვით, არ გასჭირვებია. ყოველ შემთხვევაში, საბალანსო უწყებების თანახმად, ასეა.
რამდენიმე დღის წინათ, ბანკის მენეჯმენტის ჯგუფს დამხმარე ძალა შეემატა: ”ბითიეი ბანკის” ყოფილი გენერალური დირექტორი გიორგი ჭილაძე და სებ-ის ზედამხედველობის სამსახურის ყოფილი უფროსი, ევრობანკის მთავარი ბანკირი და ”ზარაფხანას” ყოფილი ხელმძღვანელი მურთაზ კიკორია. ჭილაძის საქმიანობის მიმართულება იქნება ფინანსების მართვა, მურთაზ კიკორიასი - ბანკის საქმიანობის კანონმდებლობის ნორმებთან მაქსიმალურად ჰარმონიზების უზრუნველყოფა. ამ დროისთვის მათთან ერთად ბანკის მენჯმენტის ჯგუფს, ირაკლი გილაური, ავთო ნამიჩეიშვილი, რამაზ კუკულაძე, სულხან გვალია და ირაკლი ბურდილაძე წარმოადგენენ.
მურთაზ კიკორია ბანკში მანამდეც საქმიანობდა. ის ჯერ სარევიზიო კომისიაში, საკანონმდებლო ცვლილებების შემდეგ კი, აუდიტის კომისიაში იყო. კიკორია ამართლებს თანაგუნდელების გადაწყვეტილებას სამშენებლო ბიზნესში ძალების მოსინჯვის თაობაზე. ცოტა ხნის წინ ”საქართველოს ბანკმა” საბანკო საქმიანობაზე ვიწროდ პროფილიზების შესახებ განცხადება გააკეთა და სარესტორნო, ტურისტულ და სხვა სფეროში მოღვაწე კომპანიებზე მმართველობის როლის მინიმალიზაციისთვის ”გალტ ენდ თაგარტ კაპიტალში” წილის გაყიდვაზე დაიწყო მუშაობა. ამ განცხადების შემდეგ არაპროფილური, კერძო სამშენებლო ბიზნესში მისი ჩართვა ბევრს უცნაურად ეჩვენა.
ბანკის მენეჯმენტი ამ გადაწყვეტილებას კეთილი ნებით ხსნის. მას საომარი მოქმედებების შემდეგ, უძრავი ქონების ბაზარზე შექმნილი მდგომარეობა აშფოთებს. როგორც ირკვევა, ”საქართველოს ბანკის” გარდა სხვამ ეს ვერ გააანალიზა. სამშენებელო კომპანია ”იბერიას” და ბანკის ერთობლივი კომპანია ”სბ იბერია” საბურთალოზე ეკონომ კლასის საცხოვრებელი კორპუსების მშენებლობის რამდენიმე პროექტს განახორციელებენ.
”საქართველოს ბანკის” გრდა, ცვლილებები სხვა ბანკებშიც დაფიქსირდა.
პარასკევს ცნობილი გახდა, რომ ”ინვესტბანკი” გაიყიდა. როგორც ბანკის სამეთვალყურეო საბჭოს ყოფილი თავმჯდომარე დავით ბუაძე აცხადებს, ბანკის აქციათა გაყიდვის შესახებ აქციონერებმა ახალ მფლობელებთან ხელშეკრულება 2 ოქტომბერს გააფორმეს. ამის მიუხედავად, ინფორმაცია საზოგადოებისათვის ერთი თვის დაგვიანებით გახდა ცნობილი. გარიგების ღირებულება 20 მლნ. ლარია. ბუაძე მყიდველის ვინაობას არ ასახელებს და აცხადებს, რომ ბანკი უცხოელი და ქართველი ბიზნესმენების ჯგუფმა იყიდა.
სხვა ინფორმაციას დავით ბუაძე არ ახმოვანებს. როგორც ”კომერსანტისათვის” გახდა ცნობილი, ქართველ მყიდველებს ”სახალხო ბანკთან” აქვთ კავშირი. მოგვიანებით, ცნობილი გახდა ისიც, რომ ”ინვესტბანკი” კონკრეტულად რესტორნების მმართველმა ”GMC ჯგუფის” პარტნიორმა საფინანსო ჯგუფმა შეისყიდა. ამ კონსორციუმში გაერთიანებული არიან შვეიცარიული MD International Treiding A.G., ლუქსემბურგის ფონდი KSN და ქართული Asset Management group. ქართული კომპანიის დირექტორია ზაზა ვარსიმაშვილი, რომელიც ”სახალხო ბანკის” შესყიდვებისა და ექსპლუატაციის დეპარტამენტის უფროსად მუშაობდა.
დავით ბუაძის ინფორმაციით, ბანკის 100 პროცენტი მეწილეებს შორის სრული თანხმობით გაიყიდა. ამ გარიგებაში ყველაზე საინტერესო ის არის, რომ ბანკის საკონტროლო პაკეტი რუსთავის მეტალურგიული ქარხნის და ტელეკომპანია ”იმედის” ფაქტობრივი მფლობელი, ხელისუფლების ფავორიტი ჯოზეფ ქეია. ”კომერსანტისთვის” ცნობილი გახდა ისიც, რომ ჯოზეფ ქეი ბოლო დროს ცდილობს, ქართული აქტივებისაგან გათავისუფლდეს და უხმაუროდ ჰყიდის ბოლო დროს, 2002-2008 წლებში შეძენილ ბიზნესებს.
დავით ბუაძემ ბანკის სამეთვალყურეო საბჭო დატოვა და საქმიანობას საკონსულტაციო ბიზნესში აგრძელებს. როგორც ის აცხადებს, მას რამდენიმე სოლიდური პროექტი აქვს აღებული გერმანიასა და უკრაინაში და მათ კონსულტაციებს უცხოეთში გაუწევს. დავით ბუაძე მუშაობდა ”დრეზდენბანკში”, შემდეგ იყო ”თბილკრედიტბანკის” ხელმძღვანელი. ბანკს თავის დროზე დაუპირისპირდა მაშინდელი ფინანსთა მინისტრი ზურაბ ნოღაიდელი, რასაც მოჰყვა ბანკის გაკოტრება. ”ინვესტბანკმა” საქმიანობა 2003 წლის პირველ ოქტომბერს დაიწყო. სააქციო კაპიტალი მიმდინარე წლის პირველი ოქტომბრის მდგომარეობით 13’176’321 ლარია, აქტივების მოცულობა - 24’448 მლნ. ლარი, წმინდა მოგება (2008 წლის 9 თვეში) – 332’428 ათასი ლარი.
”ინვესტბანკის” ახალი გენერალური დირექტორი გიორგი გზირიშვილია. იგი მანამდე ”სახალხო ბანკის” შიდა აუდიტის დეპარტამენტის უფროსი იყო. ამჟამად, ბანკში მენეჯმენტის გადახალისების პროცესი მიმდინარეობს.
ქართული ბიზნესსივრციდან მთლიანად გავიდა ერთ დროს, ასევე, ხელისუფლების ფავორიტი გოჩა ძასოხოვი. რადიო ”კომერსანტის” ინფორმაციით გასულ კვირას მან ოჯახთან ერთად დატოვა საქართველო. ეს ძასოხოვის მეორე დევნილობაა. დაახლოებით ერთი წლის წინ, ის იძულებული იყო საქართველო დაეტოვებინა და თურქეთისთვის შეეფარებინა თავი. მაშინ ძასოხოვს არაოფიციალურად ”ჩამოართვეს” წილები ”ქართულ შაქარში”. მოგვიანებით, როცა ხელისუფლებამ ისევ დაიწყო ”ოსური საკითხის” გათამაშება, ძასოხოვი საქართველოში დაბრუნდა. როგორც ჩანს, ამჯერად, ის საკუთარი გადაწყვეტილებით ტოვებს ქვეყანას. თუმცა ეს გადაწყვეტილებაც აშკარად პოლიტიკური ზემოქმედების შედეგია.
რამდენიმე თვის წინ ბიზნესმენი მოლაპარაკებებს აწარმოებდა კახი კალაძის ”პროგრესბანკთან” ”აგროინვესტბანკის” მიყიდვის თაობაზე. პარასკევს ცნობილი გახდა, რომ საქართველოს საფინანსო ზედამხედველობის სააგენტოს უფროსის ბრძანებით, ”აგროინვესტბანკს” საბანკო საქმიანობის ლიცენზია გაუუქმდა. ”აგროინვესტბანკის” იურიდიული სამსახურის ცნობით, ბანკი ლიკვიდაციის რეჟიმში გადავიდა. მისი ლიკვიდაციის საფუძველი საქართველოს ეროვნული ბანკის ნორმატივების შეუსრულებლობა გახდა.
ბანკში განმარტავენ, რომ ძირითადი ნორმატივები შესრულებული აქვთ და საკმარისი ლიკვიდური სახსრები გააჩნია. დარღვევები აღინიშნება მხოლოდ საკრედიტო ნორმატივების მიმართულებით. ”პროგრესბანკთან” გარიგება მას შემდეგ ჩაიშალა, რაც ბანკიდან წავიდა ზურაბ ნოღაიდელი. ამ გარიგებისთვის, ”პროგრესბანკის” მოთხოვნით, ძასოხოვმა ბანკის 50-მდე აქციონერისგან წილები გამოისყიდა და სრული პაკეტის მფლობელი გახდა. მანამდე ”აგროინვესტბანკის” აქციათა 7,47%-ს ”საქართველოს ბანკი”, 20,5%-ს - ,,აგარა ჯგუფი”, ხოლო დანარჩენ აქციებს ფიზიკური პირები ფლობდნენ.
საქართველოდან სამი ცნობილი ბიზნესპერსონა წავიდა, სამივე ხელისუფლების ყოფილი ფავორიტი. საქართველოში ნაშოვნი კაპიტალი საქართველოდან გარბის და ადგილს გაურკვეველ ოფშორულ წარმონაქმნებს უთმობს.
http://presa.ge/index.php?text=news&i=4635