ქართული ეკონომიკის მტერი
სააკაშვილის არარეალური ოპტიმიზმი
მსოფლიო კრიზისი, რომ ქართული ეკონომიკის მტერია, ეს ხელისუფლებამ უკვე აღიარა. თუმცა რთული ფონის მიუხედავად, მიხეილ სააკაშვილის ჯერჯერობით მაინც იმედიანად არის და ფიქრობს, რომ ქვეყანას მხოლოდ ექვსი თვე გაუჭირდება, 2009 წლის ზაფხულისთვის კი ამერიკული დახმარება შემოვა და ეკონომიკაც გადარჩება.
“საქართველოს ფინანსური სისტემა დაბალანსებულია და სახელმწიფო ბიუჯეტი არ გაირღვევა იმის გამო, რომ აშშ-მ 250 მლნ დოლარი გამოგვიყო”, - განაცხადა პრეზიდენტმა ბიზნესმენებთან შეხვედრისას.
მიხეილ სააკაშვილის თქმით, “პირველი ამ ფინანსური კრიზისიდან გამოვა ამერიკა, შემდეგ ევროპა, შემდეგ რამდენიმე სხვა რეგიონი და იქნება რამდენიმე ქვეყანა, რომელმაც შეიძლება ამ კრიზისს ვერ გაუძლოს. პირველი ეს იქნება რუსეთი, რადგან რუსეთის ეკონომიკა ეფუძნება კორუფციას და ენერგომატარებლების მაღალ ფასებს”.
პრეზიდენტი აღიარებს, რომ საქართველო სხვა ქვეყნებთან ერთად ახლა დიდი რისკის ზონაში იმყოფება, მაგრამ შენიშნავს, რომ აქ მდგომარეობა გაცილებით უფრო კარგია, ვიდრე თუნდაც აღმოსავლეთ ევროპისა და ჩვენს მეზობელ ქვეყნებში.
- “ჩვენი პატარა გემი ახლა შედის ისეთ შტორმში, სადაც ბევრად უფრო დიდ გემები შეიძლება ჩაიძიროს... ლატვიაში ჩამოიშალა მთელი საბანკო სისტემა, აზერბაიჯანში გაჩერებულია მშენებლობები, დიდი პრობლემებია ასევე ჩეხეთში, უნგრეთში და კატარშიც კი, სადაც ერთ სულ მოსახლეზე შემოსავალი 40-ჯერ მეტია, ვიდრე საქართველოში”, - აცხადებს სააკაშვილი.
გია ხუხაშვილი, ექსპერტი: “გაუთავებელი საუბარი იმაზე, რომ ჩვენ ყველაზე მაგრები ვართ, ბევრი მსმენია, მაგრამ რეალური შედეგით ეს არ ჩანს. ფაქტია, რომ სხვა ქვეყნებთან შედარებით ჩვენი ეკონომიკით ბოლოში მივჩანჩალებთ. რეალური ქმედებებია საჭირო და არა ლოზუნგები, რომ ჩვენ მაგრები ვართ და ბალტიისპირეთი კი დაინგრევა. რუსეთი ხომ უკვე დაინგრა, როგორც ჩვენი ხელისუფლება წინასწარმეტყველებდა. თურმე ევროპაც ჩამოიშლება და მარტო საქართველო გადარჩება.
დამერწმუნეთ, მსოფლიო კრიზისს ყველა გადაიტანს, რადგან მათ იციან, სისტემური მიდგომა როგორია, როგორ უნდა იშრომონ წესიერად და პატიოსნად, როგორ შექმნან შესაბამისი გარემო, რომ მაქსიმალურად სწრაფად გამოვიდნენ ამ მდგომარეობიდან. ჩვენთან კი წარმოდგენა არაფერზე აქვთ. სააკაშვილი გვარწმუნებს, მხოლოდ ექვსი თვე გაგვიჭირდებაო, ორივე ხელით თანახმა ვარ, პრეზიდენტის სურვილები ახდეს. ამ ქვეყნის მოქალაქე ვარ და მინდა, რომ მართლაც ასე იყო, მაგრამ სამწუხაროდ, ვერ ვხედავ იმის ნიშნებს, რომ ეს მართლაც რეალობა იქნება. ქვეყანაში, სადაც ეკონომიკის მინისტრად ინიშნება ადამიანი, რომელსაც ეკონომიკაზე წარმოდგენაც კი არა აქვს, მხოლოდ იმის ძახილი, რომ ჩვენ მაგრები ვართ, ვერ გვიშველის”.
ჟვანია ეკონომიკის მხსნელად ვერ გამოდგება
ასეა თუ ისე, მსოფლიო ეკონომიკურმა კრიზისმა საქართველოს ხელისუფლებაც ჩააფიქრა. თუმცა დასავლეთის ცივილიზებული სამყაროს ლიდერებისგან განსხვავებით პრეზიდენტმა სააკაშვილმა პრობლემის დასაძლევად გამოსავალი უფრო მალე იპოვა. ბევრი იფიქრა თუ ცოტა, საყვარელი სამთავრობო კარუსელი გაიხსენა და მინისტრები ხელახლა გადააჯგუფ-გადმოაჯგუფა.
ეკონომიკური კრიზისი უფრო ადვილად რომ დავძლიოთ, მინისტრთა კაბინეტში საკადრო ცვლილებები ამიტომ მოვაწყეთო, - ასე აუხსნა პრეზიდენტმა ბიზნესმენებს პრემიერ-მინისტრად და ეკონომიკის სამინისტროს პირველ პირად დიპლომატების დანიშვნა.
ექსპერტები ფიქრობენ, რომ მთავრობის ახალი ეკონომიკური გუნდი ვერ გაამართლებს იმ უბრალო მიზეზის გამო, რომ ახალი მინისტრები იმ დარგების პროფესიონალები არ არიან, რომელსაც სათავეში ჩაუდგნენ. მით უფრო, რომ ეკონომიკა სპეციფიკური სფეროა და შესაბამისი ცოდნის გარეშე მინისტრი საქმეს ისე ვერ გაართმევს თავს, როგორც საჭიროა.
- “ეკონომიკური კრიზისიდან რეალურად რომ გვინდოდეს გამოსვლა, ეკონომიკის მინისტრად არ დავნიშნავდით ადამიანს, რომელსაც წარმოდგენა აქვს, სად ინიშნება და რა უნდა აკეთოს. შეიძლება ლაშა ჟვანიამ თავისი საქმე დიპლომატია იცის კიდეც, მაგრამ არა ეკონომიკა. როცა პრემიერად ადამიანს საიდანღაც ჩამოიყვან, ეკონომიკის მინისტრად ჟვანიას დანიშნავ, ხოლო კულტურის მინისტრად ნიკა რურუას და ასეთ ეკლექტიკურ სიტუაციას შექმნი, ეს საქმეს უფრო გააფუჭებს. პრემიერ-მინისტრი პიროვნულად მესიმპათიურებ და თანავუგრძნობ კიდეც, მაგრამ საიდან სადაო. რაც მოხდა, ეს უკვე საკადრო შიზოფრენიაა და ასეთი შიზოფრენიის დროს ქვეყნის დალაგება როგორ არის შესაძლებელი, არ მესმის”, - აღნიშნავს გია ხუხაშვილი.
ასეა თუ ისე, ქვეყნის პირველი პირი ახლა მშვიდად არის, მსოფლიო ეკონომიკურ შტორმს თავისი მყუდრო “კაიუტიდან” მიადევნებს თვალს და ღელვის არ შეეშინდება, რადგან ქართული ეკონომიკა სანდო ხელში ჩააბარა. ახლა სწორედ ლაშა ჟვანიაზეა დამოკიდებული ქვეყნის ეკონომიკა გადარჩება თუ ჩამოიშლება.
თუკი ჟვანია მისიას შეასრულებს, არ არის გამორიცხული მისი “ქეისი” მსოფლიო ეკონომიკურ სახელმძღვანელოებში შეიტანონ, როგორც მაგალითი იმისა, თუ როგორ შეძლო ახალგაზრდა დიპლომატმა მსოფლიო ეკონომიკური კრიზისის დროს ნაომარი ქვეყნის ეკონომიკის გადარჩენა. ვერაფერს იტყვი, შთამბეჭდავია, თუმცა ჟვანიას ალბათ ეს არ ემუქრება.
იმედია, ქართული ეკონომიკა კრიზისს თავს ჟვანიასთან ერთად თუ უჟვანიოდ მაინც დააღწევს. რაც არ უნდა მოხდეს, ერთი რამ ისედაც ყველამ კარგად იცის, ლაშა ჟვანიას ახალი კაბინეტის დატოვება ისე მალე მოუწევს, რომ პირადი ნივთები წესიერად ამობარგებულიც კი არ ექნება.
დიდია იმის შანსი, რომ წინამორბედთა მსგავსად სააკაშვილი მასაც მალევე გამოემშვიდობება, ძველი და კეთილი ტრადიციისამებრ არც მადლობას დაამადლებს, გულს გაუკეთებს და ეტყვის: კარგად იმუშავე, მაგრამ იმედები მაინც ვერ გაამართლე, ბიძიკო და რა ვქნათო.
- “ჩვენ გვაქვს სისტემური პრობლემა. პირველ რიგში, უნდა შევქმნათ სისტემა, სადაც მინისტრი ვინ იქნება, ამას არ ექნება გადამწყვეტი მნიშვნელობა. ქვეყნის გაჯანსაღება დამოკიდებული უნდა იყოს არა პიროვნებებზე, არამედ სისტემაზე. როცა სისტემის მექანიზმია გაფუჭებული, შენ რამდენიც არ უნდა ალაგო მინისტრები ამ კარუსელზე, ხან ერთი დასვლა სპილოზე, ხან მეორე, ამით არაფერი შეიცვლება. მექანიზმია შესაკეთებელი და თანაც ეს კარუსელი არ ბრუნავს იმ მიმართულებით, რაც ქვეყანას სჭირდება”, - აღნიშნავს გია ხუხაშვილი.
ვის დაარტყა კრიზისმა
საქართველოს ხელისუფლება ქვეყანაში შექმნილი ეკონომიკური კრიზისის მთავარ მიზეზად მსოფლიო დეპრესიას აცხადებს და აგვისტოს ომის ფაქტორს თითქმის გამორიცხავს. პრეზიდენტმა ბიზნესმენებთან შეხვედრის დროს გააკრიტიკა კიდეც ავტომანქანების ერთ-ერთი იმპორტიორი, რომელმაც რადიო-ინტერვიუში განაცხადა, ომმა საავტომობილო ბიზნესს დარტყმა მიაყენაო. მიხეილ სააკაშვილმა ამ ბიზნესმენის გასაგონად მთელ მსოფლიოში შექმნილი რთული ვითარება აღწერა. ამით კიდევ ერთხელ მიანიშნა ყველას, რომ არ სიამოვნებს, როცა ომსა და კრიზისს ერთმანეთს უკავშირებენ.
- “საქართველოში ეკონომიკური კრიზისი მხოლოდ მსოფლიო ეკონომიკური კრიზისის გამოძახილი არ არის. ჩვენ უფრო სისტემური პრობლემები გვაქვს, აქ კრიზისი ჯერ კიდევ გლობალური ეკონომიკურ რეცესიამდე შეიმჩნეოდა. განსაკუთრებით ეს შეეხება სამშენებლო ბიზნესს. ეს ბიზნესი გაზაფხულზე იყო საკმაოდ რთულ მდგომარეობაში გამომდინარე იქიდან, რომ შენდებოდა მეტი, ვიდრე მოთხოვნა იყო”, - აცხადებს გია ხუხაშვილი.
ქვეყნის პირველი პირი ბიზნესს ჰპირდება, რომ ხელისუფლება მათ გვერდში დაუდგება და კრიზისიდან მინიმალური დანაკარგებით გამოსვლაში დაეხმარება.
სამშენებლო ბიზნესის წახალისების მიზნით, პრეზიდენტის თქმით, სამშენებლო კომპანიებსა და დეველოპერებს ახლო მომავალში 1 მილიარდ აშშ დოლაზე მეტი ფინანსური რესურსი მიეცემათ, რათა მათ სახელმწიფო დაკვეთები შესასრულონ. დაზარალებული მოსახლეობისთვის სახლები ააშენონ.
გია ხუხაშვილი: “სამშენებლო ბიზნესის დახმარება, იგივე საბიუჯეტო დავალიანების რესტრუქტურიზაცია კარგია, მაგრამ ეს არასაკმარისია, რათა სამშენებლო ბიზენსში არსებული პრობლემები გადაილახოს. სამშენებლო კომპანიებს ვალდებულების შესრულება ძალიან უჭირთ. ხელისუფლების მიერ დაკვეთები ალბათ, ერთ-ორ სამშენებლო კომპანიას წაადგება კიდეც. თუმცა ამ შეკვეთებს ის კომპანიები მიიღებენ, რომლებიც ხელისუფლებასთან არიან დაახლოებულნი. ერთი რამ უნდა გვესმოდეს, ეკონომიკაში ყველაფერი ერთმანეთზეა გადაჯაჭვული. შეუძლებელია მხოლოდ ერთი რომელიმე დარგის ამოწევა. ეკონომიკის ყველა სეგმენტი უნდა განვითარდეს. ამის ნიშნები კი ჩვენთან არ ჩანს”.
