ბორის ვიშნევსკი: რუსული "უფლებაშემოქმედება"
"სამხრეთ ოსეთში მასობრივი მკვლელობებისა და გენოციდის ფაქტებს, შესაძლოა, დაემატოს მუხლები სამხედრო დანაშაულისა და კაცობრიობის წინაშე ჩადენილი დანაშაულის შესახებ - გადმოსცემს "იტარ-ტასი" რუსეთის პროკურატურასთან არსებული საგამოძიებო კომიტეტის თავმჯდომარის ალექსანდრ ბასტრიკინის, (რომელიც ცხინვალში რუსი გამომძიებლების მუშაობას ხელმძღვანელობს) განცხადებაზე დაყრდნობით. ბასტრიკინის სიტყვით, ახლა მიდის მუშაობა ქართული მხარის მიერ მშვიდობიანი მოსახლეობის წინააღმდეგ შეიარაღებათა დაუშვებელი სისტემების, კერძოდ, ზალპური ცეცხლის, რომელიც საერთაშორისო ხელშეკრულებების მიხედვით, არ შეიძლება გამოყენებულ იქნას მშვიდობიანი მოსახლეობის წინააღმდეგ - გამოყენების გამოკვლევისა და დოკუმენტაციისთვის".
ბორის ვიშნევსკი: გვახსოვს, რომ ეს საერთაშორისო ხელშეკრულებები ჩეჩნეთის ომამდე დიდი ხნით ადრე გაჩნდა. ჯერ კიდევ 1907 წლის ჰააგის კონვენციაში იყო ლაპარაკი, რომ "აკრძალულია, დაუცველი ქალაქების, სოფლების, საცხოვრებელი ნაგებობების დაბომბვა ნებისმიერი სახით ან მათზე შეტევის მიტანა" და 1949 წლის ჟენევის კონვენციაში (1977 წლის დამატებითი ოქმებით) "ომის დროს სამოქალაქო მოსახლეობის დაცვის შესახებ" ყველაფერია ნათქვამი მსგავს ქმედებათა დაუშვებლობის შესახებ.
ჩვენ ყველამ ვიცით, როგორ "ასრულებდა" რუსეთი ამ კონვენციას ჩეჩნეთში. შესაბამისი ფაქტები დამოუკიდებელი ჟურნალისტების მიერ, ასევე რაღაცები - თვით ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს მიერ, დიდი ხანია გამოკვლეული და დოკუმენტირებულია. გვიჩნდება სურვილი ვკითხოთ საგამოძიებო კომიტეტის ხელმძღვანელს: როდის აღიძრება საქმეები მათ წინააღმდეგ, ვინც ბრალეულია ამ დანაშაულებში. როდის გამოიძახებენ საგამოძიები კომიტეტში თუნდაც დაკითხვაზე - აღარაფერს ვამბობ საქმის აღძვრაზე - უმაღლეს მთავარსარდალ პუტინს, რუსეთის გმირ გენერალ შამანოვთან, გენერალ ხრულოვთან და სხვა დღევანდელ "მშვიდობისმყოფელებთან" ერთად?
გასაგებია, რომ სამსახურებრივად გაცილებით ადვილი და სასიამოვნოა დაკავდე "გენოციდის" დასაბუთებით, რომელიც ვითომდა საქართველომ სამხრეთ ოსეთს მოუწყო. მაგრამ, ჯერ ერთი, ამ სიტყვას აქვს მკაფიო იურიდიული განსაზღვრება: გაეროს გენერალური ასამბლეის 1948 წლის 9 დეკემბრის კონვენციის - "გენოციდის თავიდან აცილებისა და გენოციდში დამნაშავეთა დასჯის შესახებ" თანახმად, გენოციდის ქვეშ იგულისხმება "ქმედებანი, მიმართული რომელიმე ნაციონალური, ეთნიკური, რასობრივი ან რელიგიური ჯგუფის, როგორც ასეთის სრული ან ნაწილობრივი განადგურების მიზნით". კერძოდ, ა) ასეთი ჯგუფის წევრების მკვლელობა; ბ) ასეთი ჯგუფის წევრებისთვის სხეულის სერიოზული დაზიანების მიყენება ან მათში გონებრივი დარღვევების გამოწვევა; გ) ასეთი ჯგუფის წევრებისთვის წინასწარგანზრახულად ისეთი საცხოვრებელი პირობების შექმნა, რომელიც გამოიწვევს მათ სრულ ან ნაწილობრივ განადგურებას; დ) ზომები, რომელიც გათვლილია ასეთ ჯგუფების შიგნით ბავშვების დაბადების შეწყვეტაზე; ე) ბავშვაბის ძალადობრივი გადაცემა ადამიანთა ერთი ჯგუფიდან მეორეში.
არცერთი მსგავსი ნიშანი სამხრეთ ოსეთში 8-12 აგვისტოს მომხდარ ქმედებებში - ცხინვალისკენ სროლა და მისი შტურმი, საბრძოლო მოქმედებები ქალაქსა და მის შემოგარენში - ჩანს, რომ არ აღინიშნება. შესაძლებელია მხოლოდ და ალბათ, საჭიროცაა ლაპარაკი იყოს საქართველოს მხრიდან ზემოთ ნახსენები 1949 წლის ჟენევის კონვენციის დარღვევის თაობაზე, მაგრამ არა გენოციდის შესახებ. ამის მიუხედავად რუსეთის ოფიციალური პირები გამუდმებით სწორედ გენოციდზე საუბრობენ, რითაც ცნებების შეგნებულად აღრევას ახდენენ.
ამ დროს კი სულ უფრო და უფრო საეჭვო ხდება მონაცემები სამხრეთ ოსეთში სამოქალაქო მოსახლეობის დანაკარგების შესახებ. რუსეთის სამთავრობო მედიასაშუალებებში "დადგენილი" ციფრი 2000 ადამიანი, ოფიციალური პირების განცხადებების გარდა, არაფრითაა გამაგრებული.
მოცემულ მომენტში საერთაშორისო უფლებადამცველმა ორგანიზაციამ "ჰუმან რაიტს ვოტჩ" რუს მედიკოსებზე დაყრდნობით დაადგინა მხოლოდ 50-60 ადამიანის დაღუპვის და დაახლოებით 500 ადამიანის დაჭრის ფაქტი. 6000 დაჭრილის შესახებ კი, სწორედ ამდენი უნდა იყვნენ ისინი 2000 ადამიანის დაღუპვის შემთხვევაში, არაფერია ცნობილი. დაჭრილი მხოლოდ რამდენიმე ასეულია და მათგან ბევრი სამოქალაქო პირი კი არა სამხედროა. შესაძლოა, ეს მონაცემები არ არის ზუსტი და რეალური დანაკარგები ბევრად მეტია, მაგრამ რუსული მხარე არ იძლევა რამე მტკიცებულებებს და დათვლის საკუთარი მეთოდიკის შესახებ არ იუწყება.
უდავოა, რამდენიმე ათეული დაღუპული მშვიდობიანი მოქალაქე - ეს ტრაგედიაა, მაგრამ, რადგანაც კონფლიქტის პირველივე დღიდან რუსეთის მხრიდან გაჟღერებული დანაკარგების საშინელი ციფრები რუსეთის სამხედრო ქმედებათა უმთავრეს პროპაგანდისტულ დასაბუთებას ემსახურებოდა, არ შეიძლება არ გაჩნდეს კითხვა: რა გამოდის, თუ საუბარია წინასწარგანზრახულ დეზინფორმაციაზე რუსეთის მოსახლეობაში სიძულვილის გასაღვივებლად საქართველოს მოსამართით და ქართულ ტერიტორიაზე რუსეთის არმიის ყოფნის გასამართლებლად?
სხვათა შორის, აბა რა "სამშვიდობო მანდატი", რასაც მუდმივად ამტკიცებს რუსულუ მხარე, გააჩნია დღეს რუსეთს?
სოჭის (დაგომისის) 1992 წლის ხელშეკრულებას ხაზი გადაესვა, რადგან ის იმთავითვე გამორიცხავდა "რუსეთის ფედერაციის შეიარაღებული ძალების კონფლიქტში ჩართვას". ასევე ხაზი აქვა გადასმული ამავე ხელშეკრულებაში არსებულ - "ქართულ-ოსური კონფლიქტის ზონაში სიტუაციის ნორმალიზებისთვის გათვალისწინებული რუსული კონტინგენტებისა და სამხედრო დამკვირვებლების მოქმედების ძირითადი პრინციპების შესახებ" დებულებას, რომლის თანახმადაც, მშვიდობისმყოფელები ვალდებულნი იყვნენ აღეკვეთათ "მხარეების მიერ ნებისმიერი არაკონტროლირებადი შეიარაღებული ფორმირების" მოქმედება, მათ შორის შეიარაღებული. სამშვიდობოებს უფლება ეძლეოდათ განეხორციელებინათ დევნა, ხოლო შეიარაღებული წინააღმდეგობის გაწევის შემთხვევაში გაენადგურებინათ ის შეიარაღებული ბანდები, რომლებიც არ ასრულებდნენ საგანგებო მდგომარეობის მოთხოვნებს კონფლიქტის ზონაში, ხოლო კონფლიქტის ზონის გარეთ დევნის განხორციელება და საომარ მოქმედებათა წარმოება ხორციელდებოდა მხოლოდ ადგილობრივი სამართალდამცავი ორგანოების აუცილებელი გაფრთხილების შემდეგ. და ბოლოს, სამშვიდობოებს საომარი მოქმედებების წარმოება შეეძლოთ მხოლოდ და მხოლოდ მათ ხელთ არსებული შეიარაღებით, სარდლობის ბრძანების შესაბამისად. გასაგებია, რომ ყველა ეს დებულება ასევე დარღვეულია.
არსებითად, შეთანხმებას ანულირებას რუსეთის განცხადება უკეთებს სამშვიდობო კონტინგენტის სტრუქტურაში რუსულ და ჩრდილოოსურ მხარეებთან ერთად ხელშეკრულებით გათვალისწინებული ქართული მხარის სამხრეთ ოსეთში არდაშვების შესახებ.
ამას გარდა, დარღვეულია 1995 წლის 23 ივნისის ფედერალური კანონი რომლის მიხედვითაც, გადაწყვეტილება რუსეთის ტერიტორიის გარეთ შეიარაღებული ძალების სამხედრო ფორმირებების გაგზავნისა სამშვიდობო მოქმედებებში მონაწილეობის მისაღებად მიიღება რუსეთის პრეზიდენტის მიერ ფედერაციის საბჭოს დადგენილების საფუძველზე. ეს საკითხი კი, როგორც ვიცით, ფედერაციის საბჭოში არ განხილულა.
სულ ბოლოს, გაეროს მანდატი სამხრეთ ოსეთში სამშვიდობო მოქმედებებისთვის რუსეთს არ აქვა და არც არასდროს ჰქონია. რომ აღარაფერი ვთქვათ "სამშვიდობო მოქმედებებზე" საქართველოს დანარჩენ ტერიტორიაზე: სენაკში, ფოთში, გორში, ბორჯომში, ზუგდიდში.
ამრიგად, როცა დიმიტრი მედვედევი აცხადებს, რომ "რუსეთი, როგორც კავკასიასა და რეგიონში უსაფრთხოების გარანტი, მიიღებს იმ გადაწყვეტილებას, რომელიც არაორაზროვნად ასახავს ამ ორი კავკასიელი ხალხის ნებას" და "არა უბრალოდ მიიღებს ამ ნებას, არამედ იხელმძღვანელებს მისით თავის საგარეო პოლიტიკაში და გარანტიების შესრულებას სამხრეთ ოსეთისა და აფხაზეთის ტერიტორიაზე იმ სამშვიდობო მანდატის შესაბამისად, რომელიც ჩვენ გვაქვს", ის არ ეყრდნობა არავითარ იურიდიულ ნორმებს, რადგან არავითარი "სამშვიდობო მანდატი" აღარ არსებობს. იმაზე აღარაფერს ვამბობთ, რომ "კავკასიასა და რეგიონში უსაფრთხოების გარანტის" სტატუსი რუსეთის ხელმძღვანელობამ საკუთარ თავს თავად მიანიჭა. არავითარი საერთაშორისო ნორმებით ან ორმხრივი ხელშეკრულებებით ეს დადგენილი არ არის.
http://www.interpressnews.ge/index.php?lang_id=GEO&sec_id=50200&info_id=236372
