დიტო გელოვანი: PR ადამიანები
დიტო გელოვანი: PR ადამიანები
[დიტო გელოვანი. გაზეთი ”ვერსია”. ’ის, რაც ხდებოდა და არ ხდებოდა’]ურემი გადაბრუნდა და გზაც ალბათ გამოჩნდება. ალბათ-მეთქი, რადგან ჯერ წინ არ გაგვიხედავს, უკან ვიყურებით. წინ რამდენიმე გზაა. მარჯვნივ წახვალ - მოკვდები, მარცხნივ წახვალ - მოკვდები, პირდაპირ წახვალ - ... ჯერ უკან ვიყურებით, უკან უნდა გავიხედოთ, გავიგოთ, რა გზებით ვიარეთ, რა იყო, რა მოხდა, რა გადავიტანეთ და რა ვერ გადავიტანეთ. ჯერ კიდევ ვსუნთქავთ, რადგან გადავიტანეთ, მაგრამ ვსუნთქავთ მძიმედ, ვქოშინებთ, გული ამოვარდნაზეა, რადგან იყო რაღაც, რაც ვერ გადავიტანეთ, რაც გადასატანია და რაც აუცილებლად უნდა გადავიტანოთ, თორეეეეემ... თორეეეემ!!!
უკან გავიხედოთ და მივიხედ-მოვიხედოთ. აქა ვდგავართ და სხვაგვარად არ ძალგვიძს. სად ვდგავართ? როგორ არ ძალგვიძს და როგორ ძალგვიძს?
რამდენიმე წლის წინ ნატოს შტაბბინაში მომიწია ყოფნამ. რაღაცეები დავათვალიერეთ, რაღაცეებს გვიყვებოდნენ. ჩვენც ვუყვებოდით და ისეთ ხალხთან მოგვიწია ურთიერთობამ, რაღაცეები რომ არ იცოდნენ და ვერც წარმოედგინათ. ესენი იყვნენ ახალგაზრდა ოფიცრები - მთელი ბავშვობა ”პერესტროიკა” და ”გლასნოსტ” რომ ესმოდათ. გვეუბნებოდნენ: ”რუსეთი ის აღარ არის რაც იყო, იქ დემოკრატიაა, საბაზრო ეკონომიკა, ცივილიზაცია, სიტყვის თავისუფლება...”
სიმწრით კბილებს ვაკრაჭუნებდით. აუხსენი ახლა ამათ...
ბებრებსაც შევხდით - პირშისიგარაგარჭობილებს, ”ფარფლებზე” და ”ზეპელინებზე” გაზრდილებს. ისინი ამბობდნენ: ”არცა კირჩხიბი მართლად არა ვალს, არც ძაღლის კუდი განიმართების”. და რუსეთის ხსენებაზე იღრინებოდნენ - ”მაგათი დედაც”!
ხოლო გიგა ლორთქიფანიძემ ამ დღეებში თქვა: ”ახლა კი დავრწმუნდი, რომ არავითარი ორი რუსეთი არ არსებობს”. იმ დღეს მე ვთქვი: ”ადამიანს თავში ფეხი არ უნდა ჰქონდეს, მითუმეტეს - ხის ფეხი”.
ჰოოოო... და ახლა, სანამ ურემს უკან გადმოვაბრუნებდეთ და გზას გავუდგებოდეთ, ის დროა, განვლილი გავიხსენოთ და ყველამ, თითოეულმა ჩვენთაგანმა საკუთარ თავს შევუკურთხოთ, რადგან კაცის და ერის უბედურება იქ იწყება, როცა საკუთარ თავს არაფერში ადანაშაულებს. ყველამ თავის გულში ჩაიხედოსო - რომ იტყვიან.
ვერ მილანძღია კარგად მხატვრის, კომპოზიტორთა და მწერალთა სახლებისთვის დამაშვრალი მხატვრები, მწერლები და კომპოზიტორები, უსინდისო და უსმენო, პირდაღებული მომღერლები, ელიტაში გარევის მოსურნე ახალგაზრდა პოეტები და მწერლები, გაზარმაცებული ჩემპიონები, გასუქებული პოლიტიკოსები, გაუმაძღარი ენჯეოშნიკები, შანტაჟისტი გამომცემლები და აღმაშფოთებლად უვიცი ჟურნალისტები...
მეგონა, რომ ყველა ქუჩის ყველა კუთხეში, ყველასთვის მქონდა ნათქვამი, თუ რატომ არ ემართებათ ერთ-ერთი ერის წარმომადგენლებს შიდსი. მეგონა, ყველას ვუთხარი, რომ ასინეთა ფილმში ჰქვია, თორემ წიგნში ტოფანაა და დათა თუთაშხია სულაც არ იყო ჩხოროწყუს რაიკომის პირველი მდივანი, როგორც ამას ფილმის შემქმნელები გვარწმუნებენ. აბდუშაჰილს ფეხზე ექვსი თითი ჰქონდა.
და ხალხი ყვიროდა: ”სარ-კო, სარ-კო”. ვიღაცამ უთხრა, ინტელიგენტმა და ცნობილმა სახემ - აქ რომ მოვა, ასე დაიძახეთო. არ მივიდა და ბევრიც არ უყვირიათ. მერე, მიშ-მიშას ყვიროდნენ, მერე, როდესაც პოლონელი და ბალტიისპირელები გამოჩნდნენ, ყველაფერი დალაგდა, თუმცა მომეჩვენა, რომ პოლონეთის პრეზიდენტს თვალები შუბლზე ჰქონდა, ხოლო ესტონეთის პრეზიდენტი მზად იყო საკუთარი ხელით დაეგლიჯა ყალყზე დამდგარი თმები.
შემდეგ - იმღერეს. ანუ, ხელები გაშალეს და პირები დააღეს.
დიღომში, დიდუბეში, ბარათაშვილზე და სხვაგანაც პირდაპირ ასფალტზე ისხდნენ დაღლილი, გატანჯული, გაშავებული და თავმოყვარეობაშელახული, მაგრამ თვალებანთებული მეომრები. სადღაც იწერებოდა ”რეზერვისტების საოცარი თავგადასავალი გორში”.
იქით, სახელდახელოდ, სიმღერაც დაიწერა. არ ვიცი, ვინ არის ავტორი, მაგრამ როდესაც მოვისმინე ყურში ომახიანი შეძახილი ჩამესმოდა: ”სოსო ჩამოვიდა მოსკოვიდან? გიხაროდენ, გიხაროდენ”.
ვერსად ვხედავდი ნინო ბურჯანაძეს, მარად შეშფოთებულს და მარად აღშფოთებულს, ესენგეს უპირველეს დამცველს - ”ტრიბუნად უნდა გამოვიყენოთ, ხეირია”. არა, ესენგე არ იყო ხეირი. ესენგე იყო გზა ხეირისკენ -მიწა წყნეთში და სახლი რამდენიმე სველი წერტილით, ვერანდით, ავტოფარეხით (4 მანქანაზე) და ეზოში ფანჩატურით.
აეროპორტისკენ უკვე კარვების ქალაქს ეყრებოდა საფუძველი. ხალხი ტყე-ტყე გამოდიოდა. უკვე ჩურჩულებდნენ: მიშას ნინოთი ჩაანაცვლებენ. ანზორა ძია ფიქრობდა: ”მამა ენაცვალოს”.
აქიშბაია სარფში დაიჭირეს, თურქეთში გარბოდაო. არაო, ტყუილიაო - თქვა აქიშბაიამ და დასძინა: ”გვერდით ერთი კაცი მაინც რომ მყოლოდა ისეთი, ვინც მეტყოდა, კოდორში წავიდეთ, აუცილებლად წავიდოდი”.
ეგეთი უტვინო როგორ უნდა იყო?! ეგეთი უტვინო როგორ უნდა დანიშნო?! ეგეთი უტვინო დამნიშნავი როგორ უნდა აირჩიო?! ეგეთი უტვინო ამომრჩევლები როდემდე უნდა ვიყოთ?
დაუფიქრებლად მოვდიოდით და დამაფიქრებელი ამბები მოხდა. და ახლა რა - ვფიქრობთ, რას ვამბობთ და რას ვაკეთებთ?
ყველაზე ტრაგიკულ წუთებში ”ალანია” ”ბურატინოს თავგადასავალს” აჩვენებდა. ”ავტორადიოს” ყველაზე ტრაგიკულ დღეებშიც კი ერთი წუთითაც არ შეუწყვეტია რუსული ესტრადით მძღოლთა ტკბობა.
მთელი ოცი წელია ვოცნებობ, რომ არც ერთმა ქართველმა არ იყიდოს არაფერი რუსული. გასულ კვირაში, ვაშინგტონში, ღვინის მაღაზიის მფლობელმა, ამერიკელმა, რუსული არყის გაყიდვა შეწყვიტა და ქართული ღვინის რეკლამირებას შეუდგა. ეს გააკეთა ჩუმად, თავისთვის და კმაყოფილება იგრძნო, რომ ღორების საწინააღმდეგო აქცია ჩაატარა. შემთხვევით გახმაურდა ეს ამბავი.
აქ რა ხდება? აქ ხდება ფაბლიქ რილეიშენ - საზოგადოებრივი ურთიერთობები, უფრო სწორად - მისი დამახინჯებული ფორმა. შემოკლებით - პიარი. რამდენიმე უსაქმური ქალი, ქართველი დედები ვართო და, მორიდებული წივილ-კივილით რუსეთის საელჩოს მიადგა. მიიყვანეს გადამღები ჯგუფი. რამდენიმე მომღერალმა დრო იხელთა (იმ დღეებში ქორწილები არ იმართებოდა) და დევნილებს რამდენიმე ფუთა მიუტანა. მიიყვანეს გადამღები ჯგუფი. ინტელიგენციის (თფუ, რა საზიზღარი სიტყვაა, არავითარი კავშირი არ აქვს ინტელექტთან) წარმომადგენლებმა ჩააბარეს სისხლი და არც ამ უსისხლო აქციას ჩაუვლია გადამღები ჯგუფის გარეშე.
რეზერვისტობანა წარსულს ჩაბარდა, დადგა გულისხმიერობანას დრო.
დევნილებისთვის დახმარება მიგვქონდა. ერთმა მითხრა, თუ ტელევიზია არ გააშუქებს, ისე რა აზრი აქვსო. არ ვიტყვი, ვინ მითხრა, მაგრამ დარწმუნებული ვარ, ის პიროვნება ერთ დღესაც მინისტრის მოადგილე გახდება, მერე - მინისტრი, შესაძლოა პარლამენტის წევრობას გამოკრას ხელი, ან, გახდება სახელმწიფო მინისტრი.
ვიცი, ეს აუცილებლად მოხდება, რადგან ჩვენც აუცილებლად იგივენი ვიქნებით მარად და მარად. ჩვენ ხომ არც განვლილ გზას ვაკვირდებით და არც გასავლელს გავცქერით. ჩვენ ვცქირებით კამერის ობიექტივში და სახეზე გულისხმიერების ნიღაბი გვიკეთია.
მახსოვს ასეთი სარეკლამო განცხადება: ”ვარჩენ ბუასილს დაჟინებული მზერით”. მაშინ ბევრი ვიცინე. ახლა, ამ ”საზოგადოებისთვის ცნობილი სახეების” შემყურე საზოგადოებას ერთი დარჩენია - საკუთარი ბუასილს თვითონვე მიაპყროს დაჟინებული მზერა და იქნებ ამ საქმიდან რაღაც გამოვიდეს.
ლადო ვარძელაშვილი დაჟინებით მისჩერებოდა უსასრულობას და ხმამაღლა ოცნებობდა: ”ნეტავი მძევლებად წაეყვანეთ ოსებს. გავაპიარებდით”. შემდეგ, ტელეფონს დასწვდა და საოკუპაციო ჯარის გენერალს დაურეკა: ”ტავარიშ გენერალ...”
კარგი ამხანაგები ჰყოლია გენერალ ლანცოვს. აი, ახლა, მეც პიარით ვარ დაკავებული - ლანცოვის ტავარიშჩებს ვაპიარებ. თუმცა, არ ვიცი, რა უპასუხა ლანცოვმა შიდა ქართლის გუბერნატორს. შესაძლოა - ”ია სლუშაიუ, მოი იუნი დრუგ”, შესაძლოა - ”ტამბოვსკი ვოლკ ტებე ტავარიშ. ჩო წებე ნადა, ბლინ. დავაი ვიკლადივაი. ვრემენი მალა. მნე სკორო ახალგორი ნადა ბამბიც”.
შემდეგ ლადო ვარძელაშვილი ისევ ოცნებებში გადავარდა და მითხრა: ”არა, ყველანი კი არა, მარტო წიწიკაშვილი უნდა წაეყვანათ”.
ისეთი ნეტარება ეწერა სახეზე... იქ იყო, ოცნებაში, სადაც, მართალია ქალაქები დანგრეულია, სოფლები გადამწვარია, ინფრასტრუქტურა გაძარცვულია, მაგრამ, სამაგიეროდ, ოპოზიციურად განწყობილი ქართველი ჟურნალისტი სეპარატისტების ტყვეობაში იტანჯება...
აი, მოვა ახალი წელი და ტელევიზიით ვიხილავთ, როგორ რეპავს ცნობილი ქართველი მომღერალი და საზოგადო მოღვაწე ლექს-სენი და მასთან ერთად ცნობილი ქართველი გუბერნატორი და საზოგადო მოღვაწე ლადო ვარძელაშვილი. გვექნება განცდა, რომ საქართველომ საბოლოოდ გარეპა.
ხვალ წავალ და ცოცხალ ჯაჭვში ჩავდგები. აქეთ-იქით გავიხედ-გამოვიხედავ და თვალს მოვკრავ გადამღებ ჯგუფს.
ღრმადდეკოლტირებული ჟურნალისტი და დაღლილი ოპერატორი ყველანაირად ცდილობენ, საზოგადოებას კიდევ ერთხელ აჩვენონ საზოგადოებისთვის ცნობილი სახეები: ქეთი დოლიძე, გიგა ლორთქიფანიძე, ზაზა კორინთელი (ზუმბა), გია ჭანტურია (დიჯეი ედუარდი) დავით (დეფი) გოგიბედაშვილი, გურამ საღარაძე... არსად ჩანან მაია ნადირაძე, რატი სამყურაშვილი, ბიძინა ბრეგაძე, კობა ბექაური. არსად ჩანან, რადგან მათმა ცნობადობამ მთელი თაობა მისცა დავიწყებას.
ვაგრძელებ: ლელა წურწუმია, ნინი ბადურაშვილი, სტეფანე მღებრიშვილი. იქვე ზაზა გოროზიაც დასუნსულებს. ნინა წკრიალაშვილი და კობა ხაბაზი მაღალ მატერიებზე საუბრობენ.
საზოგადოებისთვის ცნობილი სახეები... რა ამაყად ჟღერს ეს სიტყვები!!!
საზოგადოებისთვის ცნობილი სახეები ტელეკამერების ობიექტივში, ხოლო უცნობი ჯარისკაცები - მუხათგვერდის სასაფლაოზე.
ე. (ეჰ) და დონ დიეგომ აუჩქარებლად, საქმიანად გადაისერა ორივე მაჯა, მაჩეტე გადააგდო, ხელები ჩაჰყო მდინარეში. ნელინელ მიუყვებოდა ზვირთებს ეს უცნაური, ეჟვნებიანი არტისტული კუბო... ეს თვითმკვლელობა არ იყო. ეს - ძმათა ხათრით სიკვდილი გახლდათ. ეჰ, დონ დიეგო, დონ...
(გურამ დოჩანაშვილი, ”სამოსელი პირველი”)
