პოეზია · ლირიკა
„ან“-ზე სით მოხვალ
ათინად სიბრძნის-შემკრებიაზიად ვმგზავრობ არესა;ამირბარს ვეყმე ავთანდილ,ამოდ რა ლმობიარესა!ალვისა მშვილდი შემშვენდაისრად არყისა მხმარესა;არწივს აფსკასა შევაგენ,ჰაერს მოფრინვა-მკმარესა.
ბაბილოვანით მრებელმანბასრა ვიხილე, მსუროდა;ბარამის ქება მომესმა,ბეჟან ვემონე ყმუროდა.ბიისა მშვილდო ფიცხელობარდის-ისრისა მძმურო და,ბრანგვსა შეგტყორცე, ბაყვს ეცი,ვის ჩვევით სისხლი გწყუროდა!
გულანშაროს მხილველს მგზავრსაგურიად მოსლვა მენება;გივსა ვეახლე გოდერძი,მაშვრალს მსუროდა სვენება;გრაკლი მშვილდად მაქვს და ისრადგია, გმირთ მოგეხსენება,გავაზსა გული განუპე,ვაკმავე სისხლად ცენება.
დიგორის გარდამრებელმანდვინსა მივმართე ვანებად;დიმიტრის თავი ვამონე,დარისპან ვახლდი ყმა ნებად.დარიჩინისა მშვილდზედანდაფნის ისარი კმა ნებად.დევი შემაკვდა, დაყვშიგანდავასე დასანანებად.
ევროპა მევლო სრულებით,ზღვით ერანს გაველ ცურვითა;ელისბარ ვნახე, მეკეთა,ევსუქი ვახლდი სურვითა.ეღატის მშვილდი უკვირდათ,ეკლის ისრისა ჭურვითა;ელქაჯს ვჰკრი, ენას დავასვი,გახდის სიცოცხლე-მდურვითა.
ვლახეთი მოვვლე ყარიბმან,ვარ-ციხეს მოველ გვიანად;ვარამს ვესურვე, მიწოდდაველისარიონს ჭკვიანად.ვარჯოვნის-მშვილდსა მიქებდნენ,ვაზის-ისარსა ფრთიანად;ვარას განვჰსწონდი ვეგზედან,მწვადი ცეცხლს მაქვნდის მცვრიანად.
ზარღანს ვიყავ, ჭირ-ხილულმანდავაგდე და ზახას მოვე;ზალდასტანის მოყმეობამე ზურაბმან ბედად ვჰპოვეზეთის-ხისა მშვილდსა ისრადხე ზმილაკი შეუგროვე;ზირაქას ვჰკარ ზურგსა ზედან,ხელთ სიმარჯვე დავახსოვე.
თაბორის მთით ჩამოსრულმანთრიალეთი მოვიხილე;თარგამოსის მონამ თომამკაცი ვინმცა შევიცილე!თელის მშვილდსა ისრის დარგადთამრი სწორი შეუკილე ;თახვსა თეძო შევალეწე,გული ცეცხლი განუგრილე.
იამანეთით მოსრულიიმერეთს ვახლავ მეფესა;იაკობისად დამიწოდსიოსებს სიბრძნის-მკრეფესაიასამანის მშვილდისთვისელის ისარს ვჰსთლი სეფესა ;იადონს იდაყვ-მოლეწილსჰპოებენ სისხლ-ნაჩქეფესა.
კარნუთ კოლასა მრებელი,ვმოგზაურობდი მთნებელი;კვირიკეს ვახლდი კიკოლა,წარსვლისა დამვედრებელი.კიპარის-მშვილდის მკიდავი,კირკიტას ისრით მსრებელი,კოდალას კუჭსა დამსობი,სახელის ვიყავ მკრებელი.
ლვის ვიყავ, ლაზეთს მოველ,ზღვა, ტყე, ველნი მომეწონნეს;ლეონ მიქეს, მასცა ვახლდი,ლომინ მიხმეს, შემაგონეს.ლიმონის-მშვილდს ლაფანის ხექარქაშს ისრად შემიკონეს;ლომთა ვჰფრეწდი, ლავიწს ვლეწდი,ცილი ვერ სით მომიგონეს.
მარაღით მარანდისაკენჩავიქროლე ცხენ-მალობით;მანუჩარმა მიყმო მოსე,დამაკვირვა მასპინძლობით.მდგნარის მშვილდსა შევიბმიდი;მურყანს რა ჰსჯობს მასროლობით?მარჯანს მუხლსა განუხვრეტდი,არად ვიყვი განმჰსტროლობით
ნიშაბურით მალ-მოსწრაფე,ნუნისს მოველ ცხენ-მაშვრალი;ნებროთს ვახლდი; „ნარიმანო“ხშირად მხადდის არა წყრალი.ნარინჯისა მშვილდი მებნეს,ნარდიონის ისრით მთვრალი;ნიბლიასცა ნიკარტს სისვრითგანუწონი სწორა კრკალი.
ონით წარსულს წარმყვა მანგი,ორბეთს მიმყვა დია დანგი;ოთარს ვეყმე გზით პირ-ზანგი,მე ორესტი, ლომის ჭანგი.ოლეს მშვილდი მოკლე თანგი,ოსტერა მჰყვა ისრად ფრანგი;ოყარს ორ-მხრივ გარდავლანგი,ისრის პირსა ვჰხოცი ჟანგი.
პეტრე-ბრუხით პანკისს მოველ,ყინვის მჩივი ვარდ-ნაზრობით;პრიამს პართენ ვმსახურებდი,თქვენც გასმიათ მეფე თხრობით.პილპილს მშვილდი გამოვჰსთალე,ისრად პანტას რა სჯობს რობით!პილოს პირით განაკვეთსამივართმიდი სისხლთა ღვრობით.
ჟინვანს ყოფით მი-რა-მჭირდა,ჟამურს შევვლე ოსთა ნახვად;ჟურულს ვეთნე; ჟილბლაზ მარქვა,უცხოს სჯულთა გარდამსახვად.ჟვერსა ვჰსთლიდი მშვილდად, ჟოლაისრად მეპყრა წანამახვად;ჟორჟორაკთა ჟრიალს ვსწყვეტდი,ვიყავ მთათა გარდამლახვად.
რუს-თავს გიქებ მოსრული დარეხას მდგომი სანადიროს;როსტევანას მოყმე როსანველსა გაველ განაპიროს.რაფინდის-მშვილდს თავი შესწონს,როდის ისრით განაღიროს;რქა-მარტოსა რიკად შეხვდა,ძვალნი მუსრვად გარდებიროს.
სინდელთი ვნახენ არენი,სისტანს ვეახლე ქებულსა;საამის ყმობა დამშვენდამე, სეფედავლედ ხლებულსა.სარვისა მშვილდი შეშვენდასუმბულთ ისართა კრებულსა;სირინოზს სასტვენს უმზადე,ვაი, მით დაშავებულსა!
ტრაპიზონს გიქებ რებული,ტანძიას სტუმრად გებული;ტროილის მოყმედ ხლებულიტერენტი, გმირად ქებულიტრევინთოს მშვილდის თნებული,ტვიის ისრითა სრებული,ტეტერის ტუჩს კრვით მხრებული,ვარ თავის-იმედებული!
ურბნისს ურვა შემომადგა,ურუმიად ვიმოგზავე;უშანგ მიხმეს, შევეახლელ,უთრუთ მიხმო, შევესწავე.უდის მშვილდსა შევიბმიდიულპოლველის ისრითავე;უზაბარს ვჰკარ, უკანანიგანმკვეთელმან გარდუტყავე.
ფარფურეთით ფიცხლად მრებმანმი-ცა-ვმართე ფარიზიად;ფარად მიყმო კაცად კარგმან,ფარნავაზად მთქვიან დიად.ფათალოსსა ვერჩდი მშვილდსა,ფისტა ისრად მქონდა ღლიად.ფასკუნჯს ფრთეთა წავაკვეცდი,დავინებდი გულ-მაგრიად
ქირმანს მხარნი ჩაუარენ,ქოისტნისა ვძიენ გზანი;ქაიყუბადს შევემონე,ქექაოზად შევეცანი.ქლიავისა მშვილდი მეთნეს,ისრად ქაცვი შევათხზანი;ქურციკს ვჰკვლიდი, ქედს უგლიდი,„შაბაშ“ იყვის ჩემთვის მზანი.
ღარს ღარიბობა მიმჭირდა,ღუდას გარდაველ საგებად;ღეკტორის ყმობა დამშვენდაღამბარს ყმად დასაქადებად.ღერწითლის მშვილდსა ისარიღოღნოშო უქმენ მზადებად;ღორთა ღლიანი შევფრინჩნი,მწვადი ცეცხლს მაქვნდის ნადებად.
ყობანს აფხაზთ განაზარდიყიზლარს მიველ ბიჭი მარდი;ყარანს ვახლდი, შეუყვარდი,„ყარამანად“, მთქვის თუ: „ჰკმარდი“.ყამბროს მშვილდად მოვიგარდი,ყავის ისრით შევაფარდი;ყარყანტს ყრონტად დავაკარდი,მაგრამ გითხრა სხვაცა დარდი!
შირვანით მრები,მტერთა სამტრები,ზღვით მონამხრები,შირაზს ჩამჭრები;შაისა მხლები,თავ ქვისა მხლები,შაბურ შემძლები,აწ გითხრა რები?შილმის მშვილდ-მთლები,ისრად შქერ მთნები,თუ ვნახენ მტრები,მით შევეყრები;შვლის შუბლად მსრები,განმასისრები,სახელის მკრები,ალმას ისრები.
ჩარგაზეთით ჩინეთს შეველ,მხილველთ მაქეს მიმდო ისრის;ჩაჩნაგირსა თავი ვაყმე,ჩითაღ გეტყვი ქებას მისრის.ჩქონის მშვილდი ჩინრის ისრითრასცა ვჰტყორცე, მოსრის, მისრის;ჩხართსა ვჰკლვიდი ჩახვსა ვჰკვრიდი,ჰამრი ვერ ჰყვეს მათის კისრის.
ციმბირს ყინვა, ძაღლებრ ღრინვა,ვერ ვიგულე, - ცუცხვათს მოვე;ცერცვაძემან ციცი მნახა,ამოს ცეცხლით გამათბოვე.ცაცხვი მშვილდად გარე-მებნეს,ცირცელს ისრად შევეცნოვე;ციყვთა ვჰსვრიდი, ცხვირთ უძრვიდი,ტყავნი სყიდვად შეუგროვე.
ძიროვანით ძეგლევს მარემოვისწრაფდი დღივ და მთვარე;ძამუასა შევეწყნარე,ძაღლუად მთქვა სიტყვა-მწარე.ძელ-ქვა მშვილდად შევიხარე,ძეწნი ისრად ვინაქმარე;ძერძერუკთა ძარღვნი ვჰბძარე,თავი ამით შევაყვარე.
წინარეხს მყოფსა წირქვალიმიქეს; მიცაველ სწრაფითა;წერეთელს გული ვამონე,წეტად მთქვის ხმისა ხაფითა.წნორის მშვილდზედან წარო ვჰგეისრად; რასცა ვჰკარ, დაფითა;წეროსა წვივთა მლეწელადდამთქმიდენ ხმა-დაფდაფითა.
ჭარი სრულად ვიალაფე,ავგვალე და დავჰსდეგ ჭართალს;ჭავჭავაძეს მივემოყვრე,მე, ჭაბუკ-მზე, გეტყვით მართალს.ჭანდრის მშვილდი ჯავარ-ჯილდიჭკუტის ისარს ჰშვენდა ნათალს;ჭაროს ჭლიკსა შევაგლეჯდი,თუ ვინ მომცემთ ამით ფართალს.
ხორასნით მალს ცხენს მჯდომელიაწ ხრესილს მოველ მდგომელი,ხვარაზმშას ყმობის მდომელი,ხოსროვ-შირ მე ვარ რომელი;ხეთ-უფლის მშვილდის მთრომელი,ხარ-თუთის ისრის მზომელი;ხაზიდს ვჰკარ ხელ-უკრთომელი,ხერხემალს შეუცდომელი.
ჴადით მთიულ-მოხევეთაგამოვრიდე, ჴოფს მოვმართე,ჴონთქრის ყმობა აღვირჩიე,ჴვასრო სეხნად ვიწაღმართე.ჴადარბანის მშვილდსა ისრადჴუმლა კილოდ მიუსართე;ჴოხობს ხშირად ჴაკადა ვჰკრი, -მნატრეს, ვისცა გავეწვართე.
ჯანაბათს ინდნივნახენ პირ-ბინდნი,ფრანგეთს გავარენ ჯენევის თემად;ჯაანგირ ვნახე,ყმა კეკლუც-სახე,ჯამასპი მარქვა და მთქვის ძმად ჩემად.ჯონჯლის მშვილდითა,ყოვლგან ჯილდითადა ჯღარდლის ისრით დავვლიდი ლემად;ჯერანს მორბედსაუშლიდი ბედსა,ჯიღათ ვამსხვრევდი, მაქიან ქვე მად.
ჰასურვთით ჰაერმონადმიველ, - მაკლდა, - იგიც ვნახე;ჰასრათს ვეყმე, კაცსა ტკბილსა,ჰარონობით გავეზრახე;დავრიშულად მოვიჩმახე,მშვილდსა ხელი აღარ ვახე;ზღვა-ხმელ-მთანი სრულ დავლახე,მიკვირს, შემრჩა კიდევ სახე!
ჵოი სოფელო [!]პირ-დამყოფელო!ჵოი, დრკუო, ცრუო! ჵო, მოკლე-კუდო!ჵო, ვაჲ, ჰაი!ნეტარ, ხარ რაი!ჵი გვარი-მწარი, ჵო მრუდო, ცუდო!ჵო, ოდეს გდევდეთ,გულს ქვე-გიფენდეთ!ჵო, შეხლტი, გვევლტი! ჵო, გვაგდებ, მრუდო!ჵო, შენსა პირსავინ ეტრფის, ტირსა!ჰაი, ჰაი, გიცან, ჵო, ეშმა ზღუდო!