პოეზია · ლირიკა
ამირანი
ვაჟა-ფშაველა 1861–1915
ადე, ამირან, რას გძინავ?ცხენს დაუყარე ხანძილი,დიაცის დაწუნებულსატირილი გინდა, გან ძილი.(ხალხური)
უზარმაზარი ტანისაკაცი ვინმე სჩანს კლდეშიო,გულის მდნობელი ნაღველიუხმოდ დუღს იმის მკერდშიო.
უგრძნობი ჯაჭვი მკლავებზედეხვევა, როგორც გველიო,და აბლაბუდა თვალებზედგადაჰკრობია ქსელიო.
ტანზედ აჰსხმია ყინულიდა ხავსი შავის ფერისო,სდგას ესე დაჩოქებული,მომლოდნე ჯაჭვის მტვრევისო.
პირდაპირ დაყუდებულიჟანგდება მისი ხმალიო,მოსვენებასა თაკილობს,ცრემლსა ღვრის, როგორც ქალიო.
დაჰვიწყებია ეს მონაძირს კაცსა, მაღლა ზეცასა,არ იხსენებენ მისგანადევ-ეშმაკების ჟლეტასა.
მოზარე წამებულისაფეხთ ჩასწოლია ფინია,ამ პაწაწინა არსებასუცხო რამ დაუჟინია.
დაუსვენებლად ენითალოკავს ჯაჭვს - უნდა გასწყვიტოს,რომ თავი იხსნას ტანჯულმა,ბილწი მჭედლები გასწყვიტოს, -
რომელთაც გრდემლზედ გაჰკვერესმის დასაბმელად ჯაჭვიო,არ შეიბრალეს მართალი,გაგზავნეს ტყვედა მთაშიო.
რა გაწყვეტამდის მიიყვანსფინია რკინის მართულსო,გულქვა მჭედელი გამოდის,გრდემლზედ კვერს უწყებს რაკუნსო.
და ჯაჭვი ისევ მთელდება,გულის საკლავად მონისო.ნეტავ ეს უღვთო წვალებაამ გმირს გასწირავს როდისო?!
როდის ადგება ამირან,ჯაჭვ-აბჯრით შემოსილიო,ჩამოსდნობოდეს ყინულიდა უცინოდეს პირიო.
ეჭიროს ხელში თვის ხმალი,იცქირებოდეს ბარადა,მთა-კლდეთ გაჰქონდეს დგრიალი,მას თავს უკრავდენ კვალადა.
მიწა იძრწოდეს, ღრუბელნიფუოდენ, ხტოდენ შავადა,კეკლუცნი წვრილნი ვარსკვლავნიმთებზე სხდებოდენ ჯარადა.
სადმე ზღვამ იგრძნოს ამბავი,კარგების სანატრელიო,დაუკრას ტკბილი საკრავი,ცას მიაწოდოს ხელიო.
მუნით ჩამოწვეს ღრუბელი,გაჩნდეს ცეცხლ-სეტყვა ხშირია,იძახდენ მართლის ჯვარმცმელნი:“ვაჰმე, რა დიდი ჭირია!”
მჭედლები ცოდვას ნანობდენ,ამტვრევდენ გრდემლებს, კვერებსო,თვის იარაღის ნაშთებზედაფრქვევდენ მწარე ცრემლებსო.
1884 - 1885 წწ.